Talasalitaan suk - suy

° suka.{N/X} Pangngalan

° suka.{N/Ch} Intsik
sumuka, magsuka, isuka .

° sukal.{N/X} Pangngalan basura
sukal na damọ. Gamasin mo ang sukal na damọng tumutubo sa palayan.
kasukalan {N}.

sukat. {N/X} Pangngalan
° sumukat {DT10/fg|ft} |1|. Mga tingịng sumusukat, kakambạl ng pag-uusisa. {W Bulaklak 8.5}.
sukatin {DB10/ft|fg} |6|. Sinukat niyạ ang kasalubong. {W Bulaklak 8.27}.
° pagsukat {ND}. Madalị ang pagsukat ng haba sa pamamagitan ng metro.
panukat {N} |1|. Dahil laging may dalạng panukat si Tan Tiak. {W Nanyang 13.6}.
° parisukạt. Kaparis ang apat na gilid ng parisukạt.

° sukat (2).{X?/J} Pang-uri
Sukat na ang isạng dalaw. Isạng kaligayahang hind niyạ sukat akalaing mapasakanyạ noọng nakaraạng tatlọng buwạn. {W Arrivederci 3.1}.

° sukdọl.{X} Pangngalan
Sukdọl ng sarạp..
kasukdulạn. Iyạn ang kasukdulạn ng kuwẹnto.
sukdulan {N}. Dumatịng na nga sa sukdulan ang aking pagtitiịs. {W Daluyong 15.24}.
sukdulan {J}.

° suki.{N/Ch} Tsino
Suki na akọ ng tindahang iyạn.

° suklạm.{N/X} Ugat ng salita
pagkasuklạm {N}.

° suklạy.{N/Ch} Tsino
magsuklạy {DT00, DT10}.
kasusuklạy {N/GI} {6-6.5.2}. Luminis ang buhọk ni Rosa sa kasusuklay.

° sukl.{N/Ch} Intsik ≠ baryạ.

° [suko].{X} Ugat ng salita
sumuko {DT00, DT01}. Sumuko ang kaaway sa kanyạ. Bakit hind pa ka sumuko? Sumuko akọ sa gustọ niyạ.
isuko {DB10, DB11}. Isinuko niyạ ang laban. Isinuko ng Espạnya ang Pilipinas sa Estados Unidos.
pagsuko {N/G}.
masukuịn {J}.

° [sukob].{X} Ugat ng salita
sumukob {DT00/fa, DT01/fa|fl}. gemeinsam benutzen. Sumukob ka na sa payong ko para huwạg kang mabas ng ulạn.
sansinukob {N}.

° suksọk.{X} Ugat ng salita
magsuksọk.
sinuksọk.
isuksọk. Ang may inisuksọk sa dingdịng, ay may titingalaịn. (Kasabihan).].

sulat |100|. {N/X} Pangngalan
sulat {N} |25|. Magtatakạ ka marahil sa sulat ko. {W Arrivederci 3.9}. ° Masam ang sulat niyạ.
° mga sulat.
sumulat {DT00/fg |5|, DT01/fg|fp} |3|, DT10/fg|ft |2|}. Kailangan mabilịs siyạng matututong bumasa't sumulat. {W Almario 2007 3.6}. Narinịg ko si Amạ." {W Dayuhan 3.10}..".
magsulạt {DT00/fg |9|, DT10/fg|ft |4|} !!. Mahilig magsulat ng maiklịng kuwẹnto at mga tul si Nimfa. {W Suyuan 5.5}.
sulatin {DB10/ft|fg} |20|. Nobelang panlipunan na sinulat ng ating pambansạng bayani. {W Pag-ibig ni Rizal 3.8}.
° sulatan (1) {DB10/fp} |0|. Sinulatan ka ba niyạ?
° sulatan (2) {DB10/fn, DB20/fn} |1|. May mga nakahawak ng karatulạ na nasulatan ng pangalan ng kanilạng sasalubungin. {W Rosas 4.24}.
isulat {DB10/fp|fa} {DB11/ft|fg|fp} |10|. Isulat mo ang iyọng ngalan. Kapạg isinulat sa malakịng titik ang mga naturang katangian ng tao at lipunan. {W Almario 2006 16.24}.
masulat {DB10/ft|fg} |4|. Sa likọd niyọn ay nasusulat sa maliliịt at bilugạng mga titik sa bughạw na tintạ. {W Uhaw 3.17}.
makasulat {DT00/fg, DT10/fg|ft} |12| {7-3.4}. Nakasulat sa Tsino at Inglẹs ang pangalan ng tindahan sa lona. {W Nanyang 6.3}.
° nakasulat {U//DT/N}. Pananalitạng nakasulat Gr.
° pagsulat {ND} |8|.
° pagsusulat {ND} |5|.
° manunulạt {N}.
° sulat-kamạy {N/Tb.
° palibot-sulat {N/Tb}.
° kasulatạn {N}.
° kasulatan {N}.
 kasulatan {N} F Gr.
isakasulatan {DB10/isa+kasulatan} {DB10} {7-7.1}. Isakasulatan mo ang pag-ampọn ko sa bata.

° sulid.{N/X} Pangngalan
suliran.
sinulid.

° [sulid] (2).{X} Ugat ng salita
suliranin.

° sulit.{X} Ugat ng salita
magsulit {DT10/fa|fp}.
isulit {DB20/fb|fp|fa}.
pagsulitan {DB20/fb|fp|fa}. Pinagsulitan namin ng susi si Mang Isko.
pagsusulit {NV}. Galingạn mo sa pagsusulit.

° sulọ.{J/X} Pang-uri ≈ silaw
masulọ {DT00/fs?fa}.

° sul.{N/X} Pangngalan
May mga dalạ silạng sul.

° sulok.{N/X} Pangngalan
Nakasandạl ang walịs sa ṣlok ng kuwạrto.
tatsulok {N}. May tatlọng tabị at tatlọng ṣlok ang tatṣlok.

° sulong.{N/X} Pangngalan
Sulong mo ngayọn. Sulong!
sumulong {DT00/fa?fs}.
magsulong {DT10/fa|fp}.
isulong {DB10/fp|fa}.
magpasulong {DT01/fa|fb}.
pasulungin {DB}.
makapagpasulong {DT00+10/fi|fg}.

° [sulpọt].{X} Ugat ng salita
sumulpọt {DT00}. Isạng tanghali, parang kabuteng sumulpọt sa harapan ko ang batang iyọn. {W Angela 3.7}. Sumulpọt ang halaman pagkaraạn ng dalawạng araw.

° sulyạp.{N/X} Pangngalan
sulyapạn {DB10/fl|fa}. Sinulyapạn ko si Inạy. {W Tiya Margie 3.3}.

° suman.{N/X} Pangngalan

° sumbọng.{X} Ugat ng salita
sumumbọng. verklatschen.
magsumbong {DT_}. Sa kanyạng amạ rin siyạ nagsusumbọng kapạg kinagagalitan ng inạ. {W Pang-unawa 3.4}.

° sump.{N/X} Pangngalan
sumump.
isump {DB10}.

° sumpọng.{N/X} Pangngalan
Sumpọng lamang iyọn.. Huwạg kang makipạg-usap sa kanyạ kapạg siyạ'y may sumpọng.
sumpungin {J}. Isạng sumpungin matandạng lalaki.

° [sumpọng].{X} Ugat ng salita
makasumpọng.
masumpungạn {DB10/fp|fa}. Nasumpungạn namin ang daạng patungong bayan. Masusumpungạn ninyọ ang isạng sanggọl na nababalot ng lampịn. {Luc. 2:12}.

[sund]. {X} Ugat ng salita
magkasund {DT00/fr} |10| {7-8.1 (2)}. Habang nananatiling sarado ang isip mo sa mga paalala, hind tayo magkakasund. {W Karla 5.202}.
° kasunduan {N}. Nilagdaạn nilạ ang kasunduan sa harạp ng notạryo at ng dalawạng saksị.
° pagkakasund {N}.
° magkasund, magkakasund {U}.
° kasund {N}.
 Siyạ ang aking kasund.
kasund {J}. Siyạ ang aking kasundọng kapatịd.
makasund {DT10/fa|fp}. Nakakasund siyạ ng mga kapitbahay niya.

° sund (2).{N/X} Pangngalan
Dumatịng na ang sund ko.
sumundo {DT01/fa|fb?fp}. Kinabahạn ka noọng pumasok ang sasakyạng sumund sa iyọ. {W Rosas 3.2} .
sunduịn {DB10}. Sunduịn mo ang kapatịd ko sa paaralạn.
magpasund {DT10+01/fi|fp|fa}. Nagpasund akọ sa kapitbahay ng bisita.
ipasund {DB10+01/fp|fi|fa}. Ipinasund ko sa kapitbahay ang bisita.

° sungạw.{N/X} Pangngalan dungaw
sumungaw {DT00, DT01/fa|fl}.
nakasungaw {DT01}. … pero nakasungaw pa ang liwanag sa kanluran {W Nanyang 12.9}.

° sungay.{N/X} Pangngalan
Yari sa sungay ng kalabạw ang suklạy na itọ.

° sungk, sụngka.{N/X} Pangngalan

° sungọt.{N/X} Pangngalan
Mahaba ang sungọt ng ipis.

sunọd |70|. {N/X} Pangngalan
sunọd {N} |{N}, {U}, {O} ↔ 9|. Ngayọn lang akọ natalo nang tatlọng sunọd. {W Sabong 8.42}.
sunọd {U}. Ipinagpatah akọ ng mga bago at mahuhusay na bihisang sunọd na lahạt sa moda. {W Daluyong 15.40}.
sumunọd {DT00/fg, DT01/fg|fp} |50|. Sumunọd namạn agạd siyạ, marahil dahil na rin sa gutom. {W Piso 3.2}.
sumunọd {N//DT/N, U//DT/N}. Sumunọd na dumatịng si Pakwan. {W Prutas 3.4}.
sumusunọd {N//DT/K, U//DT/K}. May nakalaạn po palạng biyaya sa mga sumusunọd sa utos. {W Prutas 3.6}.
susunọd {N//DT/H, U//DT/H}. Hanggạng sa susunod na anim na taọn. {W Cao 2006 3.22}.
sundịn {DB10/fp?ft|fg} |15|. Napilitan siyạng sundịn ang kagustuhạn ng dalaga. {W Nanyang 12.22}.
sundạn {DB10/fp|fg} |15|. Si Dr. Santos ay susundạn ni Inạ at mga kapatịd ko. {W Dayuhan 3.14}. Santos befolgen.
° pagsunọd {ND}. Sa pagsunọd dito, ….
° kasunọd {N, U}. Kasunọd na araw. Kasunọd kay Gina si Paola.
° pagkakasunọd {N}.
° pagkakasunọd {N}.
° pagkakasunụd-sunọd {N}.
sunụd-sunọd, sunọd-sunọd {U/&&} |8|. Napabalikwạs akọ sa sunụd-sunọd na katọk sa pint. {W Pagbabalik 3.19}.
masunurin {U} |5|. Hind akọ katulad ng ibạ ninyọng mga anạk na masunurin. {W Pang-unawa 3.7}.
magkasunọd {U} |3|. At binigyạn si Lim Kui ng magkasunọd na sampạl. {W Nanyang 11.14}. ° Magkakasunọd na ipinaanod ko ang tatlọng bangkạng-papẹl. {W Pagbabalik 3.13}.
alinsunod sa {O TK} |8|. Alinsunod sa sinasabi ni Octavio Paz. {W Dasal 3.20}.

° sunog.{N/X} Pangngalan
May sunog sa Maynila kagabị.
sunọg{J}.
masunog {DT00}. Nasusunog ang basura.
nasusunog {J/DT}. Nasusunog na bahay.
sumunog {DT10} , sunugin {DB10}. Sino ang sumunog ng basura? Sinunog niyạ ang damọ.
pagkasunog {NV/P}. Ang liham na nagbabalita sa pagkasunog ng Li Hua … {W Nanyang 22.28}.
panununog {N}.

° suntọk.{N/X} Pangngalan
manuntọk. Nanununtọk ang mga batang lalaki.
sumuntọk, suntukịn. Sinuntọk niyạ akọ.

° suọt.{N/X} Pangngalan
suọt {J}. Hind rin magkapaạ ang suọt niyạng tsinelas. {W Angela 3.2}.
sumuọt {DT01}. Walạ namạng may gustọng sumuọt sa ilalim ng sahịg para sirain ang mga lungg. {W Nanyang 14.1}.
magsuọt.
isuọt. Isuọt mo ang iyọng sapatos.
kasuutạn. Kasuutạng pambata.

° suplada, suplado.{J/Es} Espanyol

° supot.{N/X} Pangngalan
magsupot, isupot, isasupot.
manunupot. Kinukuha ng manunupot ang mga batang hind umuuw sa takdạng oras.

° supsọp.{X} Ugat ng salita suso
° sumupsọp {DT01/fa|fl}, supsupịn. Sumupsọp sa hinlalakị.

° [suray].{X} Ugat ng salita
sumuray-suray {DT01/fa|fc}.
susuray-suray_ {J/DT/F}. Biglạng dumilịm ang paningịn ng matọn at susuray-suray na napaatrạs. {W Nanyang 12.18}.
magpasuray-suray {DT00}.

° suri.{X} Ugat ng salita
magsuri {DT10}.
suriin {DB10}.
suriing mabuti {DB10.L D/J}. Suriin mong mabuti ang gamọt.
pagsusuri {N/G}. Ayon sa pagsusuri ng mekanikọ. Pagsusuri sa dug.
suriạn {N}.ä.) Institut.
palasuriạn {N}.

° sus{I/Es} Espanyol
Sus! = Hesụs!

° susi.{N/Ch} Intsik
Nalalaman kong ang edukasyọn ang magigịng susi upang makamịt ko ang aking pangarap. {W Pagbabalik 3.5}.
magsusi {DT10}, isusi {DB10},susian {DB10}. Sino ang nagsusi ng pint?
susiạn {N}. Napaangạt ang likọd ni Regina pagkarinịg sa lagitịk ng ikinamang susi sa susiạn ng pint. {W Naglaho 3.13}.
palasusian {N}.
nakasusi {J}.

° [susi].{X} Ugat ng salita
kasusian, pagkamasusi {N}.
masusi {J} (wast) |∅|. Pagsusuring masusi. Sa masusing paraạn. Walạng masusing pagsusuri.

° suso.{N/X} Pangngalan
sumuso, susuhin.
magpasuso, pasusuhin. Magpasuso ng sanggọl. Pasusuhin ang sangg̣l.
pasusuhịn {J}. Batang pasusuhịn.
pansuso {J}. Pansusong hayop (Mammalia).

Pansusong hayop (Mammalia).
Chiroptera.

Rodentia.
dag.

Carnivora.
aso.
pusa.
tịgre.
Ungulata.
baboy.
baka.
kabayo.
kalabạw.

Primates.
unggọy.

° sus.{N/X} Pangngalan
Kasingkupad ng sus.

° susulbọt (Alcedinidae).{N/X} Pangngalan

° sutịl.{J/X} Pang-uri matigạs ang ulo
Batang sutịl.
sutịl (2) {J}. Ubọng sutịl.

° sutl.{N/X} Pangngalan ≈ seda
malasutl {J}. Malasutlạng kutis.

° [suwạy]. {X} Ugat ng salita
sumuwạy {DT01/fa|fp}. Sumuwạy siyạ sa patakarạn nang magdalạ siyạ ng huannapo sa itaạs {W Nanyang 11.15}.
pagsuwaỵ {N/G}.
masuwayin {J}.
suwaịl {J} !!. Kung suwaịl ang anạk, amạ ang may sala. {W Nanyang 22.22}.

° suwelas.{N/Es} Espanyol

° suya.{N/Ch} Intsik
:: Mas mahina sa suya ang sawa.
masuya {DT01}. Nasusuya akọ sa kanyạ. Nasusuya akọ sa kamote.
kasuyaan {DB10} {7-7.2}. Bak kasuyaan na niyạ ang palagi mong paghing ng pera sa kanyạ.
suyạng-suy {JA}. Talagạng suyạng-suy akọ dito.

° suyo.{X} Ugat ng salita
manuyo {DT.}.
kasuyo {N}.
suyuan {N}.
magkasuyo {N, J}.
masuyo {J}. Mga masusuyo mong paghalịk sa aking buhọk. {W Madaling Araw 3.9}.

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan suk - suy  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   Pahinang pamagat na Filipino   Ugnika