Talasalitaan sip - st

° sipa.{N/X} Pangngalan
sumipa {DT}.
sipain {DB10}. Sinipa niyạ akọ.
magsasipa {_}. Nagsisisipa at nagpupumiglạs ang babae. {W Nanyang 12.14}.

° sipag.{N/X} Pangngalan sikap
kasipagan {N}.
masipag {J}. Masipag na manggagaw.

° siphayo.{N/X} Pangngalan
pagkasiphayo {N}. Nauw sa pagkabig at pagkasiphayo ang kasiyahạng nadaramạ habang papuntạ sa tinitirhạn ng dalaga. {W Nanyang 13.23}.

° sipi.{N/X} Pangngalan
Bẹnte ang isạng sipi ng Liwaywạy.
sumipi {DT}(bumanggịt).
sipiin {DB} (banggitịn). Pariralang sinipi mul sa aklạt na iyọn. Bahaging sinipi.
pagsipi {NV} (∼ pagbanggịt).
panipi {N}.

° sipịlyo.{N/Es} Espanyol ≈ panghiso

° siping.{J/X} Pang-uri
sumiping {DT00}. Gustọ ng batang sumiping sa lola niyạ.
isiping {DB10}. Isinisiping niyạ sa kanyạng pagtulog ang manika niyạ.
kasiping {N}. Magkapatịd na aming kasiping. {8-3.4}.

° sipit.{N/X} Pangngalan
Ulạng may napakalalakịng sipit.
sipit na Intsịk {N L J/Ch}. Marunong ka bang gumamit ng sipit na Intsịk?
panipit, pansipit {N}(∼ pang-ipit). Abutịn mo ang panipit.

° sipọn.{N/X} Pangngalan

° [sipọt].{X} Ugat ng salita
sumipọt {DT}. Ipinasiyạ niyạng makipagsapalarạn at sumipọt sa tipanan. {W Nanyang 22.16}.
pagsipọt {NV}.

° sipsịp.{X} Ugat ng salita supsop
sumipsịp, sipsipịn {DT10/fa|fp, DB10/fp|fa}. Sinipsịp niyạ ang tsa. Sumisipsịp ng tubig sa lupa ang mga halaman. Sumisipsịp ng tịnta ang papẹl na itọ.

° sira |25|.{N/X} Pangngalan
Lumalakị na ang sira ng makinạng itọ. May sira ang barong niyạ.ä.).
sir {J}. Mga damịt na sir na. Sir ang gatas. Sirạng ulo.
sumira {DT10}. Sumisira ng gatas ang mainit na panahọn.
Sino ang sumira ng pint?
sirain {DB10}. Sinira niyạ ang bisikleta. Huwạg mong sirain iyạn.
° masira {DB10/fp|fa?DT00/fs} |6| {7-3.1}. Hind silạ nabubulọk o nasisira. {W Prutas 3.2}. Ingat, bak masisira mo ang damịt mo.
makasira {DT01/fa|fp} <-sisi-> |4| {7-3.4}.
makasira {DT01/fa|fp, DT10/fa|fp} {7-3.5.2}. Nakasira akọ ng upuan.
kasiraạn {N}.
kasiraạng-puri {N}.

° sirit.{N/X} Pangngalan ∼ wisịk
Sirit ng mantika sa mạnit na kawali. { LJE sirit} Tilamsịk ng mantika sa mainit na kawali.
magsirit {DT10/fa|fp}. Sino ang nagsirit ng lason sa kulisap?
siritan {DB10/fl|fa, DB20/fl|fa|fp}. Siritan mo ang halaman (ng tubig).
pasiritan {DB20/fl|fi|fp} {7-4.1}. Pasiritan mo ng lason ang ipis.
pampasirit {N}.

sisi. {N/X} Pangngalan
magsisi {DT00} |4|. Nagsisisi ba siyạ? {W Material Girl 3.10}. ° Nagsisisi na ang nagkasala.
sisihin {DB10/ft?fp|fg} |6|. Minsạn ay gustọ ko na siyạng sisihin. {W Damaso 3.4}.
pagsisihan {DB10} |1| {7-5.2 [2*]}. Pinagsisisihan niyạ ang sariling katangahạn. {W Nanyang 13.15}.

° sisi (2).{N/X} Pangngalan
manisi {DT00}. Laging naninisi ang asawa niyạ.
sumisi {DT00}.
sisihin {DB10/fp?fb|fa}. Minsạn ay gustọ ko na siyạng sisihin, ngunit wal rin namạng kahihinatnạn ang pagsisi sa ibạ at sa sarili. {W Damaso 4.4}.
paninisi {NV}.
pagsisi {NV}. … pagsisi sa ibạ at sa sarili. {W Damaso 4.4}.

° sisid.{X} Ugat ng salita

° sisiw.{N/X} Pangngalan

° sitaw (Vigna sesquipedalis).{N/X} Pangngalan

° sitsarọn.{N/Es} Espanyol
:: Tostadong balạt o tab ng baboy.

° siwang.{N/X} Pangngalan
Sisilip sana akọ sa siwang. {W Nanyang 10.11}.

siyạ (1) |600| [ʃjʌ], [ʃʌ], [sɪ'jʌ]. {HT/3I} Panghalip na panao
Dadako na siyạ sa tirahan ni Toryo. {W Anak ng Lupa 3.5}. Parati siyạng galịt pag-uw ng bahay kapạg natatalo. {W Daluyong 15.15}.

siyạ (2). {A/LM?, N?} Pang-abay? {9A-431}
Ang sombrerong itọ ay siyạng binilị ng lolo ko. Wari niyạ'y siyạ ang kausap ng inạ sa tul. {W Suyuan 5.14}.

° [siyạ] (3).{X} Ugat ng salita
mapạgsiyạ {DB10} |0|.
° pasiyạ.
 ° Anọ ang pasiyạ mo?
magpasiyạ {DT10/mag+pasiya} |5|. Nagpasiyạ kamịng kumain na lang sa sabungạn pagkatapos ng sine. {W Sabong 8.20}.
° pasiyahạn {DB10/fp|fa/pasiya+an} |1|. Pinasiyaḥn niyạng patas ang laban at dapat magkabayarạn. {W Sabong 8.31}.
° ipasiyạ {DB101/fp|fa|P-L/i+pasiya} |7|. Bakit ba ipinasiya ng 1935 Kumbensiyong Konstitusyonal na isạng wikang batay sa isạ sa mga katutubong wika ng Filipinas ang ating magịng wikang pambans? {W Almario 2007 3.1}.
° makapagpasiyạ {DT10} |1|.
pagpasiyahạn, {DB10} |0|. Pagpasiyahạn mo kung sino ang nanalo.
pagpapasiyạ {NV}.
pampasiyạ {J/pang+pasiya}. Tanọng na pampasiyạ. F Gr.

° [siyạ] (4).{./Ch} Intsik
masiyạ {DT01}.
masiyahạn {DT00/fs, DT01/fs|fc} |3| {7-3.2}. Nasisiyahạn ka na ba ngayọn? Nasiyahạn siya sa trabaho mo. Nasisiyahang kumanta ng mga kundiman si Leonor.
makasiyạ {DT01/fa|fb}. Nakasiya sa kanyang ina ang kanyang pag-uwi.
kasiyahan, kasiyahạn {N}.
kasiyạ-siyạ {J/&&}. Kasiyạ-siyạ sa matạ.

° [siyạ] (5).{X} Ugat ng salita
asiyạ, kasya ['ka:.ʃjʌ], ['ka:.ʃʌ], [,ka:.sɪ'jʌ] {J}.
 Kasiyạng dami. May kasiyạng halagạ silạ para sa kanilạng paglalakbạy.
magkasiyạ {DT01/fa?fs|fb}. Nagkakasiyạ sa matandạng babae ang sanlibong piso isạng linggọ.
mapạgkasya, mapagkasiyạ {DB10/fp|fa?fs}. Napạgkakasya niyạ ang sanglibong piso.

siyạm ['ʃjʌm], ['ʃʌm], [.sɪ'jʌm]. {UB/X, N} Pamilang {9-2.8}
siyạm (9), labịnsiyạm (19), siyạmnapụ't siyạm (99), siyạm na daạn (900).
ikasiyạm (ika-9), pansiyạm {UB, N}.

° siyasat.{N} Pangngalan
magsiyasat {DT10}.
magsiyasat na mabuti {DT10 L D/J}.
siyasatin {DB10/fp|fa}. Siniyasat ang kanyạng pasaporte. Siyasatin mo ang sanaysạy na itọ.
pagsisiyasat {NV}. Tumagạl nang isạng oras ang pagsisiyasat.
pagkakasiyasat {N}. Nasiyahạn kamị sa pagkakasiyasat namin sa bahay.

° siyẹmpre ['ʃɛm.prɛ], [.sɪ'jɛm.prɛ].{J/Es} Espanyol talagạ

° siyopaw ['ʃo:.paʊ], [.sɪ'jo:.paʊ]{N/Ch} Intsik
….

° sobra ['so:.brʌ].{N,J/Es} Espanyol
sobra {N}. Kanino mo ibinigạy ang sobra?
sobra {J} (tirạ). Nasaạn ang sobrang pera? Sobrang layo.
magpasobra {DT10/fi|fa}.
pasobarahịn {DB10/fa|fi} !!. Huwạg mong pasobrahịn ang mga suliranin.

° sobre ['so:.brɛ].{N/Es} Espanyol
sobre {N} :: Sisidlạn ng sulat.
isobre {DB10/fp|fa}. Isobre mo ang sulat.

° sombrero.{N/Es} Espanyol

° sotanghọn.{N/Ch} Intsik

° stambayistạmbay (stand-by).

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan sip - sta  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   su - suh   Pahinang pamagat ni Filipino   Ugnika