Talasalitaan pu - pun

[p]. {X} Ugat ng salita
samp {N, UB /isa+pu}.
dalawamp {N, UB}.

° pugad.{N/X} Pangngalan
Nasa pugad ang mga batang ibon.
pugad lawin.
Pugadlawin. Sigạw sa Balintawak ang tamang tawag sa Sigạw ng Pugadlawin.

° pugo (Coternix).{N/X} Pangngalan

° [pugot], pugọt.{J/X} Pang-uri
Pugọt na isd.
pugutin ang ulo {DB10/fp|fa MS N}. Pinugot niyạ ang ulo ng manọk.
pugutan {DB10, DB20/fl?fb|fa|fp}. Pinugutan niyạ ng ulo ang maṇk. Pinugutan niyạ ang manọk.

° puhunan.{X?/N} Pangngalan
mamuhunan {DT10/fa|fp/mang-, DT11/fa|fp|fl}.
pamuhunanan {DB20/fl|fa|fp/pang--an} {8-6.2}.
pinamumuhanan {N/DB/E}.
magpapuhunan {DT10/fi|fp}.
pamumuhunan {N/G/mamuhunan}.
salapịng-puhunan {N}.

° pukạw.{J/X} Pang-uri
makapukạw {DT01/fa|fp?fb}. Makapupukạw sa sanggọl ang ingay.

° puke.{N/X} Pangngalan

pukọl. {N/X} Pangngalan
° pukọl {N} |0|.
pukulịn {DB10/fp|fg, DB20/fp|fg|ft} |1|. Pinukọl niyạ itọ ng matalịm na sulyạp. {W Karla 5.207}. ° Pinukọl niyạ akọ ng batọ.
pukulạn {DB20/fp|fg|ft} |1|. Pagkatapos niyạng pukulạn itọ ng matalịm na irap. {W Karla 5.202}.
ipukọl {DB11/ft|fg|fp} |2|. Matalịm ang ipinukọl na tingịn ni Doray kay Cris. {W Bulaklak 8.14}. ° Ipinukọl ni Maria sa bata ang bola.
° pagpukọl {ND}.

° [pukpọk]{X} Ugat ng salita
pumukpọk {DT00, DT01}. Pumukpọk sa ṃsa ang pang-ulo.
pukpukịn {DB10/fp|fa, DB20/fp|fa|fm}. Pinukpọk ni Pedro ng martịlyo si Juạn sa ulo.
pagpukpọk {N/G}.


° pukyọt, pukyutan (Apis mellifera).{N/X} Pangngalan
pulọt-pukyutan, pulụt-pukyutan {N/Cd}.
Bubuyog - pukyọt - putaktị.

pulạ. {N/X, U} Pangngalan
° pulạ {U} |4|.
° pumulạ {DT00/fy} |0|. Bakit pumulạ nang sobra ang damịt na itọ?
mamulạ {DT00/fg} |6| {7-1.1 (3)}. Lumabạs si Isha na mẹdyo gulọ ang buhọk, bahagyạng namumulạ ang mga pisngị. {W Nanyang 11.6}.
° mamulạ-mulạ {DT00}.
° pamulahạn ng mukh {DB10}. Makipag-usap lang sandalị sa kabataang babae ay pinamumulahạn na siyạ ng mukh. {W Nanyang 12.25}.
° pampapulạ {N}. Napakaputl siyạ, kailangan niyạ ang pampapulạ.
° kapulahạn {N}.
mapulạ {U} {7-1.1 (3)}. Mapulạ sa lipstick ang mga labi. {W Nanyang 11.6}.

° pulbịn.{N/Af} Salitang inilikha
pulbịn = pulbọs ng binh. = Pollen.

° pulbọ.{N/Es} Espanyol
magpulbọ.
pulbuhạn {DB10}. Pinulbuhạn akọ ni Ate Rowena.

° pulbọs.{N/Es} Espanyol
pumulbọs, pulbusịn.

° pulgada.{N/Es} Espanyol
:: Di-metrikọng pamantayan ng haba (1 pulgada = 25.4 mm).

° pulgạs (Pulex irritans).{N/Es} Espanyol
Makikita ang pulgạs sa aso.

° pulikat.{N/X} Pangngalan
Pulikat sa paạ.
magkapulikat, pulikatin {V.}.

° pulịs.{N/Gr/Es} Griyego |polis| = lungsọd.
Dapat isạng alagạd ng batạs ang pulịs.
pulisyạ {N}.

° pul.{N/X} Pangngalan
May tubig sa paligid ng pul.
kapuluạn. Ang Pilipinas ay kapuluạn na binubu ng 7107 mga pul.
sangkapuluạn {N/Cd/isa+pulo+an}.

° pulong.{N/X} Pangngalan
May pulong mamayạng hapon.
magpulong (1) (tungkọl sa) {DT00}.
magpulong (2) {DT00}.
pagpupulong {N/G}.

° pulọs.{D/PC} Pang-abay
Lumangọy ang maliliịt na bata nang pulọs hubạd.

° [pulot].{X} Ugat ng salita
mamulot {DT10}. Paano ba akọ yayaman kung sa sịmpleng panlilimọs lang, pagbebẹnta ng sampaguita o pamumulot ng basụra ang gagawịn ko? {W Girl 3.4}.
pumulot {DT10}.
pulutin {DB10}. Pinulot ng bata ang bato.
pulutan {N}. Mayroọn kamịng pulutan habang umiinọm.

° pulọt.{N/X} Pangngalan
pulọt (2) {N}.
pulọt-pukyutan, pulụt-pukyutan {N/Cd}.

° pulseras.{N/Es} Espanyol galạng
:: Hiyạs para sa pulso ang pulseras.

° pulutọng.{N/Es} Espanyol |peloton| pangkat
Pulutọng ng mga tao, ng mga bahay. Pulutọng na pinggạn.

° pumpọn.{N/X} Pangngalan
Pumpọn (kumpol) ng prutas, bulaklạk, dahon.
pumpọn; pumpọn ng bulaklạk {N}.

° punạ.{N?} Pangngalan
"Masam ang panahọn." punạ ng kapitan.
pumunạ {DT10}, punahịn {DB10},mapunạ {DB10}. Marahil ay pinunạ ni Inạ ang pag-uw ni Amạ nang malalim sa gabị. {W Dayuhan 3.4}.
pagpunạ {NV}.

° [punas].{X} Ugat ng salita
magpunas {DT10/fa|fp}= abwischen.
punasan {DB10/fp|fa}. Punasan mo ng pany ang pawis sa iyọng noọ.
pamunas, pampunas {N/pang+punas}. Pamunas ng pinggạn.

° [pundạr].{N/Es} Espanyol |fundar| tatag
magpundạr, ipundạr. Magpundạr ng kapisanan.
magpundạr (2) {DT10}. Nagpupundạr ng maraming mụta.

° punit.{N/X} Pangngalan
Pakitah mo nga ang punit sa aking manggạs.
punitin. Punitin mo ang balạt ng aklạt na itọ.
mapunit. Nap̣nit ang kanyạng baro.
punịt {J}.

° puno.{N/X} Pangngalan
Pumili kamị ng bagong puno ng koponạn.
mamuno {DT01} |3|. Sino ang namumuno sa koponạn?
punong-kahoy {N}. Pinutol nilạ ang malakịng punong-kahoy.
pinuno {N}. Si Maria ay isạ sa mga pinuno ng aming kapisanan.
punong-bayan {N/Cd}.
punong-lungsọd {N/Cd}.
punong-lalawigan {N/Cd}.
pamumuno {N}.
simuno {N/sing+puno} Grpaksạ, paniyạk.

° pun.{J/X} Pang-uri
Pun ng tao ang sinehạn.
mapun {DT00}. Hind tulad noọn sa probịnsiyạ, na kapạg may handaan, ay napupun ang aming tahanan ng mga pamilyạr na mukh. {W Pagbabalik 3.8}.
punuịn, punịn {DB20/fl|fa|fp}. Punuịn mo ng tubig ang boteng itọ.
punuạn, punạn {DB10/fp|fa}. Gayunmạn, mapupunạn ang naturang pagkukulang. {W Javier 3.7}.
makapun:: Bukong maraming lamạn na malambọt.

° punsọ.{N/X} Pangngalan
nuno sa punsọ. Maraming anay sa nuno sa punsọ.

[puntạ] |90|. {X/Es} Espanyol |apuntar|
pumuntạ {DT01/fg|fn} |15|. Pagkakain, pumuntạ kamị sa likurạn ng bahay. {W Ulan 20.17}.
puntạ {DT//X}. Puntạ ka kinạ Bayani. {W Ulan 20.21}.
magpuntạ {DT01/fg|fn} |25|. Kung wal rin lang akọng pasok ay sa bahay nilạ akọ nagpupuntạ. {W Tiya Margie 3.5}.
puntahạn {DB10/fn?fp|fg} |12|. Halika, puntahạn natin siyạ. {W Nanyang 21.13}.
mapuntạ {DB11/ft|fg|fn} |15|. Dito napupuntạ ang kaluluwạ ng mga namatạy sa naturạl na dahilạn. {W Ambrosio 2006 1.39}.
makapuntạ {DT01/fg|fn} |1| {7-3.4}. Nakapuntạ ka na ba sa Lipạ?
pụntahan {N} |0|.
° pụntahin {N}.
papuntạ {U}. Bakit parang di siyạ natatakot sa papuntạng mumo sa bintana? {W Mumo 3}.

Pagpunta, Paglilipat.
akyạt.
ahon.
alịs.
bab.
balịk.
galạw.
hatịd.
kilos.
labạs.
lakad.
lakbạy.
libot.
likas.
lipat.
lisan.
pasyạl.
pasok.
puntạ.
sama.
sunọd.
takbọ.
tawịd.
tulak.
tulọy.
tungo.
uw.

° puntạ (2).{N/Es} Espanyol |punta|
Puntạ Baluạrte.

° punuhan.{X?/N} Pangngalan
At nang makaipon ng sapạt na puhunan, nakipagsọsyo at nagbukạs ng maliịt na tindahan. {W Nanyang 6.4}.
mamuhunan {DT11/fa|fp|fl}.
pamuhunanan {DB20/fl|fa|fp/pang--an} {7-6.2}.

° punyag.{N/X} Pangngalan
magpunyag {DT10}. Nagpunyag siyạng magịng manggagamot.
punyagiịn {DB10}.
pagpunyagiạn {DB10}.
pagpupunyag {N/G}.

° punyeta.{N/Es, J/Es} Espanyol
Hunyetang hotel.

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan pu - pun  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   pur - puy   Pahinang pamagat ni Filipino   Ugnika