Talasalitaan pan

pan-pang-.
° panadero.{N/Es} Espanyol
panadiryạ.

° panaginip.{N} Pangngalan   pangarap
managinip {DT00}.

° panahọn  {N/X} Pangngalan
panahọn (1) {N}. Mahalagạ ang panahọn. Noọng unang panahọn.
panahọn (2) {N}. Kagabị mabuti ang panaḥn.
kapanahọn {N}. Si Magallanes ay kapanahọn ni Lapu-lapu.
sa panạ-panahọn {MA N/&&}. Sa panạ-panahọn, bukọd sa mga artikulọ, nagbukạs itọ ng mga pitak sa wika. {W Liwayway 3.6}.
panahunan {N} Gr.
pampanahọn {J}.
pamanahọn {J} Gr. Anyọng pamanahọn.


Panahon.
Araw at petsa
.
Ang mga buwan
.
Oras.

saglịt.
minuto.
oras.
araw.
linggọ.
buwạn.
taọn.
tag-ulạn.
tag-init.
tag-lamịg.

madalịng araw.
bukạng-liwaywạy
= Morgendämmerung
umaga.
tanghali.
hapon.
takịpsilim.
gabị.
hatinggabị.

magdamạg.

noọn.
noọng isạng taọn.
noọng Linggọ.
kamakailạn.
kamakalawạ.
kahapon.
kagabị.
kanina.
ngayọn.
mamayạ.
bukas.
samakalawạ.
sa Linggọ.
sa isạng taọn.
dati.
ein früherer
hulị.
der vorige
kasalukuyan.
der jetzige
kasunọd.
der nächste
susunọd.
ein späterer


Panahon.
ambọn.
amihan NO-Monsun
araw.
bagyọ.
bahaghari.
habagat.
kidlạt.
kulọg.
hamọg.
hangin.
ipuipo.
langit.
simoy.
ulạn.
ulap.
unọs.

PAG-ASA.

° [?aog] |3|{X/?} Ugat-salita
manaog {DT00}. Bago pa akọ manaog ay nakapagpasyạ na akọ. {W Pagbabalik 3.19}.
panaugan {VP/pa--an}.
panaog, pananaog {NV}.
° panaog {N/G}
 pumanaog {DT}.
magpanaog {DT/mag+panaog}.
ipanaog {VP}.
pagpanaugan {VP/pag--an}.

panatilitili.
panạy |7|. {U/X} Pang-uri
panạy {U. Panạy ang kantạ ng ibon. Panạy ang papuri sa babae na itọ'y mabaịt at magandạ. {W Nanyang 11.4}.
panạy {U. P-N(U.L N)} |0|. Panạy na asukal. Panạy na salit, walạng gaw.
panạy-panạy {U/&&. Panạy-panạy ang bilin niyạng magpapakabuti akọ. {W Nanyang 21.12}.
° kapanayạn {N}.
° pagkapanạy {N}.
° di-pagkapanạy, pagkadi-panạy {N}.
° panayan {U, A} |0|. Pumaparito siyạ nang panayan.
° di-panạy {U}.

° panayạm.{N/X} Pangngalan

° pandạk. {J} Pang-uri
:: Hind matangkạd.

° pandesạl.{N/Es} Espanyol |pan de sal|  = Tinapay na may asịn.
:: Tinapay na hugis manggạ at kinakain sa agahan o meryẹnda.

° pandọng.{N/X} Pangngalan
:: Takịp sa ulo, karaniwang tela, papẹl o dahon ng saging, na nagsisilbịng pananggalạng sa araw o ulạn.
magpandọng, pandungạn, ipandong {V}.

pang- (pam-, pan-) {x} Panlapi - Affix {7A-121}
° Wörter mit pang- und entfallenem Stammanlaut.
pang- (1) Unlapi ng pangngalan (kagamitan). pambukạs panukatpaningịn
{ VCS pang- (1)}., as in pang-ahit, pang-ipit, panghiso, pangkahig, panggamot, etc."
pang- (2) Unlapi ng pang-uri (para sa ukol). pang-araw-araw pambahay pandaigdịg
{ VCS pang- (3)}."
pang-&- (3) {6-6.5} Panlapi ng pangngaldiwa (pandiwang mang-).
pang--an (4) {7-6.2} Panlapi ng pandiwa.
pang--an (5) Panlapi ng pangngalan (lunan, basal). pamayananpananagutan
pang--in (6) {7-6.3} Panlapi ng pandiwa.
pang--in (7) Panlapi ng pangngalan. panauhin
pang--in (8) Panlapi ng pang-uri. pangunahịn
pampa- (9) |pang+pa| {13-4.2.2 (2)} Unlapi ng pangngalan (kagamitan) at pang-uri (ukol sa). pampalasa pampaligo {N, U}
{ VCS pampa-}.
(b) a device, tool, or instrument used for a certain purpose, as in pampatigil."

° pangạ.{N/X} Pangngalan

° [_ahạs].{X} Ugat ng salita
mangahạs {DT}. Ilạng buwạn siyạng hind nangahạs makipagtipan kay Fely. {W Nanyang 22.13}.
pangahạs {J}.
mapangahạs {J}. At aywạn, kusang naglaho sa aking diwa ang mapangahạs sa pagpapasyạ. {W Estranghera 3.10}.

°pangambạgambạ
° panganay.{N/X} Pangngalan
:: Unang anạk ng mag-asawa at pinakamatandạ sa lahạt ng anạk.

° pangaraparap
° [panggạp].{X} Ugat ng salita
magpanggạp {DT001}. Hind akọ nagpapanggạt na manunugtọg.

° pangit.{J/X} Pang-uri
Pangit ng siyạ ngunit magandạ namạn ang kanyạng kaloobạn.

° pangkạt.{N/X} Pangngalan grupo, pulutọng
Sa anọng pangkạt ka ba nabibilang? Naritọ ngayọn ang dalawạng pangkạt na pipirmạ sa kasunduan.

° pangkọ.{N/X} Pangngalan
Pangkọ ng mga laruạn. Pangkọng bulaklạk.
pangkuhịn, pumangkọ (1) {V}.
pangkuhịn, pumangkọ (2) {V}.

° panglạw.{X} Ugat ng salita
mamaglạw {DT00/fs}.
mapanglạw {J}.

° [panhịk].{X} Ugat ng salita
pumanhik {DT01}. Nag-iisạng pumanhịk sa bundọk Duhat si Samadhi. {W Samadhi 4.1}.

° panig.{N/X} Pangngalan
Dapat nating pag-aralan ang ibạ't ibạng panig ng panukalang itọ. Ikatlọng panig.
pumanig {DT01}. Pumapanig akọ kay Maria.
panigan {VP10}.
pinapanigan {J/VP/E}.
walạng-pinapanigan {O.MA/E.J/VP/E}.

° [panis].{X} Ugat ng salita
panịs {J}. Naranasan kong huming ng limọs, kumain ng panịs at ipagtabuyạn ng malilinis na tao. {W Damaso 4.4}.
mapanis {DT00}. Mapapanis ang tinapay.

pansịn |75|. {N/X} Pangngalan
pansịn {N} |11|. Isạ itọng usapịn na kailangan pang pag-ukulan ng pansịn. {W Cao 2013 3.32}.
pansinịn {VP10/ft|fg} |14|. Didang na hind pinansịn ang ginawạng pagtukoy ni Lino sa kaniyạng hilig na magịng makata at manunulat. {W Daluyong 15.48}.
mapansịn {VP10/ft|fg} |30|. Napansịn mo siguro ang aking katahimikan. {W Madaling Araw 3.10}. ° Mapapansịn ang maninipịs na mga guhit sa noọ at sa dulo ng mga matạ. {W Nanyang 11.1}.
° makapansịn {DT01/fg|fn} |4|. Si Melody ang unang nakapansịn sa akin. {W Angela 3.22}.
° pagpansịn {ND}.
kapansịn-pansịn {U/&&} |6|. Kapansịn-pansịn ang lalong hind niyạ pagkib buhat noọn. {W Uhaw 3.11}.
mapapansịn {U} |3|. Katangiang mapapansịn.

° pansịt.{N/Ch} Intsik
Pansit gisado {N/Ch J/Es}.

Mga Pansit.
bihon.
pansịt Kantọn
lomi.
makaroni
miki
mịswa.
pạsta (Italyano)
ramen (Hapon)
sotanghọn.
ispagheti, spageti

° pantalọn.{N/Es} Espanyol
Bakit marumị ang pantalọn mo?
pantalunịn {VP10}. Pantalunịn mo ang telang maọng na itọ.

° pantạs.{N/X} Pangngalan
Bantọg na pantạs si Einstein.
pamantasan. Pamantasan ng Lungsọd ng Maynila.

° pantạy.{J/X} Pang-uri
Pantạy ang lupa.
pumantạy {DT00}.
pamantayan {N}. Pamantayan ng haba ang metro. Anọ ang pamantayan sa pamimili ang mananalo?
pamantayang sukat {J.L N}. Saglịt ang pamantayang sukat ng panahọn sa sistema metrikọ.
pantạy-pantạy {J} {9-2.3}. Pantạy-pantạy ang haba ng mga pako.
magkapantạy, magkakapantạy {J} {9A-222}. Pinagsama-sama ng guro ang mga batang magkakapantạy ng taạs.

° pantịg.{N/X} Pangngalan
May tatlọng pantịg ang salitạng itọ.

° pantịng.{N/X} Pangngalan
pantịng (2).
magpanting {DT00}. Nagpantịng ang kanyạng mga tainga. {W Karla 5.204}.

° pantọg.{N/X} Pangngalan
pantọg (1), pantọg ng apdọ {N} (apdọ).
pantọg (2) {N}.
pantọg (3) {N}.

° panukala.{N/X} Pangngalan
magpanukala.
panukalang-batạs {N/Cd}.

° pany.{N/Es} Espanyol paño = tela.
Basạng-basạ ng pawis ang pany mo.

° panyuwelo.{N/Es} Espanyol |pañuelo| = pany.

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan pan  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   pao - pau   Pahinang pamagat ni Filipino   Ugnika