Talasalitaan na - ng

na (1) |(1-3) ↔ ≈ 4000|. {A/HT} Pang-abay {9-4.1.1}
na. Sa wakạs ay nalalapit na kamị sa ṇyon. {W Lunsod 3.4}. Tapos na akọ sa pag-iyak. {W Dayuhan 3.22}.

na (2) {L} Pang-angkop {11-5}
na {L. Tutugpaịn niyạ ang makipot na daạn. {W Anak ng Lupa}.
na {L.1 (2)}. Mayroọn akọng naisip na paraạn kung papaano nating gagawịn iyọn. {W Äsop 3.1.2}.
na {L.3}. Sabihin mo sa doktọr na may sakịt ang Inạng. Nalaman ng reyna mul sa salamịn na buhạy pa si Busilak.

° na (3).{?}
|8| Na walang inaalaala, na baka pagalitan ng kanilang mga magulang. {W Estranghera 3.1}. "Sinong mapaparusahan? Ako? Na mabait? At walang kabit?" {W Rosas 4.4}

na- {6-6.1.1} Panlaping pambanghay.
na- (2) {6-6.1.3} Panlaping pambanghay.
na- (3) {7A-113} Unlapi ng anyong maladiwang hango sa panghalip na pamatlig. naritọ (dito ◊)

° naga (Pterocarpus indicus). {N/X} Pangngalan

naka- naka- (1) {7-3.4} Anyong pangnagdaan ng pandiwang maka-.
naka- (2) Unlapi ng pang-uring. nakatabịnakatagonakatirạ
Kung may pandiwang maka- ang angkang salita, walang kaibahan sa (1).
{ VCS naka- (b)}."
naka-&- (3) Pang-uring tumpak. Magkatulad ang kahulugan ng pang-uri (3) at ng pandiwari (4). Bedeutung von Adjektiv (3) und Partizip (4) ist gleich. nakababatanakatutuwạ
naka-&- (4) {7-3.4} Anyong kasalukuyan ng pandiwang maka-. Nakakatuwạng palabạs. {U//DT/K} Eine erfreuliche Aufführung.
naka--an (5) Pang-uri. nakasanayan

° nakaw  {N/X,J} Pangngalan
magnakaw, nakawin.
nakaw {J}, ninakaw {J//DB/A}. Kotseng nakaw.
nakawan {N}.
magnanakaw {N}.

° nakụinạ ko.
nais. {N/X} Pangngalan
nais {N} |14|. Wal nang urungan, nais ko pa. {W Estranghera 3.7}. ° Ikạw ang masusunod sa iyọng nais na gawịn. {W Samadhi 3.5}.
nais  nais na  {AH/N} |30| {9-6.1.2}. Nais sumigạw ni Rod ngunit wal nang boses na lumalabạs sa kanyạng bibig. {W Suyuan 3.15}. Progreso ng Inglẹs-Amerikano na nais nilạng pairalin. {W Salazar 2.1.20}.
° magnais, naisin. Anọ ang ninanais mo?
° pagnanais {ND}. … ngunit malakị ang pagnanais ninạ Ate na humanap ng sariling daigdịg. {W Dayuhan 3.10}.
° kanais-nais {U/&&}.
° di-kanais-nais {A.U/&&}. Di-kanais-nais ang sineng iyọn.

namạn |500| . {A/HT} Pang-abay |na+man?|
|naman ito .
Namạn! {I?}.
namạn {A/HT}. "Sige," ang sabi namạn ng kambịng. {W Äsop 3.1.2}. Kung masyado namạng napakanan ang sasakyạn. {W Ambrosio 2006 1.11}.
° Ang baịt mo namạn.
° namạn {A/HT} (∼ ngạ). Pakiabọt namạn ng asịn. Dalhịn mo namạn ang supot ko. Magpahingạ ka namạn.
° Mabuti namạn..
na namạn {A/HT A/HT} |40|. Natawa ka na namạn. {W Madaling Araw 3.3}. ° Nanditọ na namạn kamị.
° man namạn {A/HT A/HT). Kung akọ man namạn ay nagkamal, ….

naminko.

° nana.{N/X} Pangngalan
May nana sa sugat.
magnana.

° nanayinạy.
nang |750| {K} Pangatnig {5-3.4}
nang {K. Nang buksạn ko ang aking pint, binulag akọ ng liwanag. {W Dayuhan 3.1}. Kay namạn ibạng-ibạ ang pakiramdạm ko nang araw na iyọn. {W Damaso 4.2}.
nang {K. Parang bahaghari nang gabịng iyọn. {W Bulaklak 8.34} .
nang {K. Umiyạk na siyạ nang umiyạk. {W Piso 3.4}.
nang (2) {T0} {5-3.3}. Maaari nang magpaikot-ikot nang dalawạ o tatlọng oras. {W Nanyang 6.1}.
nang (3) {A.L/na+ng} {10-2.1.1 (2)} . Maaari nang magpaikot-ikot nang dalawạ o tatlọng oras. {W Nanyang 6.1}.
[naŋ] (4)ng {TW}.

napaka- {9-2.7 (5)} Unlapi ng pang-uri (pasukdol). napakagandạ

° nạrranaga.

nasasa.
° nasa.{X} Ugat ng salita nais
magnasa, nasain. Ano ang ninanasa mo? Makapukaw ng makalamạng pagnanasa.

natinko.

° naturantuọd.
° [natili]tili.
° naw.{D/UT} Pang-abay {9-4.2}
° Nawạ'y magịng maayos ka palagi.

° nayon.{N/X} Pangngalan

° negosyo [nɛ'go:.ʃɔ].{N/Es} Espanyol kalakalạn
Mabuti ang negọsyo ng tindahang itọ. Nasa negọsyo ang pera ko.

Negosyo.
bawas.
bumibilị.
gạstos.
gugol.
halagạ.
kita.
kuwạrta.
nagbibilị.
napagbilhạn.
paghahatịd.
pakinabang.
resibo.
singịl.
tindạ.
palatuusan.
pananalap.
pera.
salap.
tagatustọs.
tawad.
tinggạl.
tubo.

° nene, neneng.{N} Pangngalan

ng [naŋ] {TW} Pananda
ng {TW. Nagprito siyạ ng kạrneng bola-bola. {W Nanyang 7.9}.
ng {TW. Sa pagdatịng ng kanyạng untị-untịng tagumpạy. {W Regine 3.2}. Sa loọb ng gusaling iyọn. {W Angela 3.11}.
ni, ninạ =  ng si ,  ng sina  {TW.Y/Ta}. Di-kalakihan ang bahay ni Dọnya Memay. {W Daluyong 15.36}. Inihatịd akọ ninạ Ahia at Fely. {W Nanyang 22.29}.
ng sa {TW TK} {3-2.3}. Gaya ng sa ibạ pang kulturạl na komunidad. {W Salazar 1996 1.1.10}.

ng [na'ŋaʔ]. {A/HT} Pang-abay
Nakalabạs ng ng balọn ang lobo sa tulong ng kambịng. {W Äsop 3.1.3}. May tanịm ngạng upo si Tiyo Hermie. {W Ulan 20.7}. Hind ng palạ puwede. {W Madaling Araw 3.12}. Ang gandạ ng mga bulaklạk! - Oo ng. .
° ng. Pakikuha mo ng ang sapatos ko. Pakibuksạn mo ng ang pint. Sarhạn mo ng ang bintana.

° ngalan.{N/X} Pangngalan
° Sinabi niyạ sa akin ang ngalan niyạ ngunit nakalimutan ko.
° pangalan {N}.
 ° magpangalan {DT11/mag+pangalan}. Sino ang nagpangalan ng (ni) Juan sa kanyạ?
° pangalanan {DB101/fp|fa|P-L/pangalan+an} |1|. Pinapangalanan ang isạng buọng kaisipạng pangungusap.
° ipangalan {DB01/i+pangalan}.
° maipangalan {DB11/fp|fa|fl} {7-3.3}. Naipangalan ko sa artịsta ang anạk ni Ate.
° ngalan Gr
 ° ngalan F {8-1}.
° pangngalan {8}. Pangngalang tambalan. Pangngalang basal.
° pariralang makangalan {8-6}.
° ngalan ng tao {8-6.2 (2)}.
° gawing makangalan {9-6.1.2}.
° makangalan {U}.

Pangalang Pilipino.
Filipino Espanyol
= Spanisch
Inggles
= Englisch
Lalaki
= Männlich
Samadhi Pandoy {W}Edgardo Jesus Jose Nap Rico Sergio Vir Charles Joe Ryan
Babae
= Weiblich
Ligaya Nene Ana Elena Gilda Maria Nimfa Nova Paola Rita Reina Lily Rose Melody Sunshine

° ngalay.{N/X} Pangngalan ngawit
mangalay {DT00}.
ikangalay {DB10/fc|fa}.

° [ngambạ].{X} Ugat ng salita
mangambạ {DT01/fa?fs|fp}.
ipangambạ {DB}.

° [nganib].{X} Ugat ng salita
panganib {N}.
mapanganib {J}.

° ngangạ.{J/X} Pang-uri
ngumangạ {DT00}. Ngumangạ ka.
pangangahịn {DB10/pa+nganga+in} {8-4.1}. Mahirap pangangahịn ng nanay ang batang takọt sa dentịsta.

° ngangạ (2).{N/X} Pangngalan

° ngasiwa.{X} Ugat ng salita patnugot
mangasiwa {DT01}. Nangangasiwa siyạ sa lupa namin.
pangasiwaan {DB10/pang+ngasiwa+an}. Pinapangasiwaan [pinangangasiwaan] ni Karlo ang tindahan.
pangangasiwa {N/G}. Mahusay ang kanyạng pangangasiwa sa gawaan.
pangasiwaạn {N}. Naaayon ang mga bagay na iyạn sa palatuntunan ng pangasiwaạn.

° ngawit.{N/X} Pangngalan ngalay
mangawit {DT00}.

ngayọn |150|. {A/X} Pang-abay {9-5.3}
ngayọn {A. Pitọ na p akọ ngayọn. {W Piso 3.5} .
ngayọn {A. Hanggạng ngayọn, naalaala ko pa rin si Nieva. {W Estranghera 3.11}. ° Mul ngayọn ay sa amin ka titirạ.
ngayọng {A.L N)} |6|. ° Magkita tayo ngayọng gabị. {W Nanyang 22.14}. Hind ko na kayang sakyạn ang kahọn ng kanyạng kaligayahang ngayọng madalịng araw. {W Madaling Araw 3.10}. {9A-511 Σ}
ngayọng {A. ° Ngayọng nakikita niyạ itọng nakasuọt ng kahali-halinang kasuotạn. {W Nanyang 13.8}. Ngayọng akọ ay may sapạt nang edạd. {W Damaso 4.1}. {2A-331 Σ}
° sa ngayọn. Dahil ngạ ang ginagaw ko sa ngayọn ay wal. {W Gubat 3.34}.

° [ngilin].{X} Ugat ng salita
pangilin (1) {N/pa+ngilin}.
pangilin (2).
araw na pangilin.
pistang pangilin.
pangingilin {N/pa+&+ngilin}.

° ngipin.{N/X} Pangngalan

°ngit.{N/X} Pangngalan
ngumiti.
makagnit {DT00/fa} |5|. "…" aniyạ sa akin habang nakangit. {W Laruang Krus 3.2}. Nakangitịng iniabọt sa akin ng matandạ ang kanyạng kamạy. {W Lunsod 3.9}.
° mapangit {DT00/fa} {8-3.5.1 [3*]}. Napangit na lang akọ nang maisip mul ang dahilạn ng pagkakagulọ kinạ Aling Terya. {W Piso 3.1}.
pangitiịn {DB10}. Pangitiịn mo ang bata upang magandạ sa litrato.

° [nguha].{X} Ugat ng salita
manguha. Nangunguha silạ ng panggatong.

° ngunit, nguni.{C} Pangatnig pero, subalit, datapuwạt
Marami pa sana akọng itatanọng, ngunit umalịs agạd itọ nang maiabọt ko sa kanyạ ang tirạng ulam at kanin na tinipon ko. {W Angela 3.8}.

° nguso.{N/X} Pangngalan
ngusuan {DB}.
inguso {DB}. Inginuso ang loọb ng tindahan. {W Nanyang 22.15}.

° nguy.{X} Ugat ng salita
ngumuy.

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan na - ng  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   ni - nu   Pahinang pamagat na Filipino