Talasalitaan lu - lun

° luạd, luwạd.{N/X} Pangngalan
Yari sa luạd ang bang.

° [lubag]. {X} Ugat ng salita
lubạg {J}.
maglubag, lumubag {DT00/fa}. Naglubag ang galit niyạ.
magpalubag, palubagin.
paglubag {N/G}.

° lubạk.{N/X} Pangngalan
Maraming lubạk sa daạn. Pun ng tubig ang mga lubạk sa daạn.
lubạk-lubạk. Lubạk-lubạk ang daạn.

° lubạy.{X} Ugat ng salita
lumubạy {DT00}.
maglubay {DT10}.
lubayạn {DB10/fb|fa}. Pero ang mga lasịng na nagigịng bastọs, agạd niyạng pinandidilatan hanggạng lubayạn siyạ. {W Nanyang 22.4}.
malubạy {J}.

° lubh.{D} Pang-abay
ngunit lubhạng malalim ang balọn na kanyạng kinahulugan. {W Aesop 3.1.1}. Lubhạng nagalit siyạ. Lubhạng magandạ siyạ. Lubhạng malakạs.
kalubhaạn. Kalubhaạn ng kanyang sakịt. Kalubhaạn ng kanyạng paratang.
lumubh {DT00}. Lumulubh ang kanyạng kalagayan.
malubh {J}. Malubhạng sakịt. Nasugatan nang malubh. = Tödlich verwundet.
di lubhạ {D D} {9-3} = weniger. Di lubhạng mahalagạ. = Weniger wichtig.

° lubid.{N/X} Pangngalan

° lublọb.{X} Ugat ng salita
° maglublọb {DT00?DT01}. Naglublọd sa putikan ang baboy.
° ilublọb. Umalịs ka riyạn at bakạ ilublọb kitạ sa putik. {W Angela 3.5}. Inilublọb niyạ sa tubig ang kanyạng ulo.

° [lubọg].{X} Ugat ng salita
lumubọg. Lumulụbog sa kanluran ang araw. Lumubọg ang bapọr.
paglubọg ng araw {N/G P-C}. Uuw na siyạ sa paglubog ng araw.

° lubọs. {J/X} Pang-uri
lubọs {J}. Sa tuwịng nagdarasạl akọ, lubọs ang pasasalamat ko sa Diyọs dahil … {W Krus 3.1}.
lubọs {D/J}. Lubọs na tama ka. Lubọs akọng nalungkọt. {W Krus 3.4}.
kalubusạn {N}.
lubusan {D}. Lubusang nawasạk ang gusali. Lubusang matapos.

° luga (Otitis media).{N/X} Pangngalan

° lugạr, lugạl.{N/Es} Espanyol |lugar|
Anọng lugạr itọ? Tagasaạn kang lugạr? Lugạr na tropikọ. Mayroọn pa bang lugạr na mapapaglagyạn sa kọtse?. Kung akọ ang nasa iyọng lugạr (kalagayan), akọ'y magbibitịw.
wal sa lugạr. Wal sa lugạr ang higpịt ng kanyạng mga magulang.

° [lugạs].{X} Ugat ng salita
malugạs.
pagkalugạs ng buhọk.

° lugaw.{N/Ch} Tsino
lugaw (2) :: Tsino na putahe. Bigạs na pinakukulọ sa sabạw ng manọk hanggạng lumapot. Karaniwang may luya bilang pampalasa.

° lugi.{N/Ch} Tsino
pagkalugi.

° [lugit].{X} Ugat ng salita
magpalugit, palugitan {V.}.
palugit {N}. Kapạg lumampạs sa limạng araw na palugit na walạng pakikipag-ugnayan sa aming tanggapan, ….

° [lugmọk]. {X} Ugat ng salita
mapalugmọk {DT01/fa} {7-3.5.1 [3*]}. Napalugmọk si Busilak na parang wal ng buhay.
nakalugmọk {J}.

° lugọd. {X} Ugat ng salita
malugọd {DT01/fs|fc} |0|.
makalugọd {DT01/fs?fa|fb} <-lulu-> |1| {8-3.4}. Dahil dito, Si Leonor ay nakalulugọd kausapin. {W Pag-ibig ni Rizal 3.6}.
kalugdạn {DB}. Luwalhati sa Diyọs sa kataạs-taasạn, at sa lupa'y kapayapaan sa mga taong kinalulugdạn niyạ. { Biblia Luk 2:14}.
malugọd {J} |4|. Malugọd niyạng pinaup si Tan Sua. {W Nanyang 13.24}.

° luha.{N/X} Pangngalan
Kinakalaban si Sandra ang pagbalong ng luha.{ Liwayway 17 Mar 2008 p.18}.
mangilid ang luha {DT01/fa|fc} |2|. Agạd nangilid ang luha ni Ahia nang makita akọ. {W Nanyang 21.13}.
° lumuha {DT00,DT01}.
iluha {DB10/fc|fa} |0|. Anọ ang iniluluha niyạ?
mapaluha {DT00/fa} |2| {7-3.5.1 [3*]}.

° luhọd. {X} Ugat ng salita tuhod
lumuhọd.

° lukbọt. {N/X} Pangngalan
lukbutan {DT00}. … yaọn daw ay nakuha niyạ sa isạng lukbutan ng amerikana ni Amạ. {W Uhaw 3.11}.

° luklạk (Pycnonotus g. goiavier).{N/X} Pangngalan
lukiluk (Pycnonotus u. urosticus) {N}.

° lukot.{N/X} Pangngalan
Maraming lukod ang kanyạng damịt.
lukọt {J}.
malukot {DT00}. Nalukot sa maleta ang damịt niyạ.

° luksọ. {N/X} Pangngalan
lumuksọ {DT00}. Lumuluksọ ang palak.
luksuhạn, luksuhịn {DB10/fl?fp|fa}. Niluksọ ni Pepe ang bakod.
magluksụng-lubid {DT00}.
luksụng-lubid {N/Cd}.

° [lula]. {X} Ugat ng salita
malula {DT00}. Dahil sa matataạs na alon ay nalulula siyạ.
pagkalula {N}.

° lulan. {N/X} Pangngalan
lumulan {DT01}.
maglulan {DT10, DT11}.
magpalulan {DT10, DT11}. Magpalulan sa batiryạ. F.

° lulọn. {N/X} Pangngalan
ilulọn.
panlulọn {N} F.

° luma. {J/X} Pang-uri
lumamatand :: = Für Personen wird matandạ verwendet.
Mga lumang damịt. Lumang simbahan.
makaluma.

° lumahan, matạng-baka (Selar crumenophthamus).{X} Pangngalan

° [lumbạy]. {X} Pangngalan
Malungkọt ang mga matạ, may ulap ng lumbạy patị mga kilay. {W Nanyang 11.2}.
malumbạy {DT00}. Alạm ko kung kailạn siyạ nalulumbạy. {W Laruang Krus 3.1}.
kalumbayạn {N}.
malumbạy {J}.

° [lumọ].{X} Ugat ng salita
manlumọ {DT00/fs} |1|. Gayunmạn, nanlumọ akọ. {W Angela 3.9}.
makapanlumọ {DT} |0| {7-3.4}.
° ipanlumọ {DB00/fc|fs} |1|. Hind rin dapat ipanlum ang pangyayaring … {W Javier 3.7}.
paglulumọ {NV}.

° lumpiy. {N,J/Ch} Tsino
lumpiyạng Shanghai.
lumpiyạng sariwa.
lumpiyạng ubod.

° lunạn. {N/X} Pangngalan
lunạn Gr.
panlunạn {J} Gr.

° lunas. {N/X} Pangngalan
Hinihintay nilạ ang lunas kay Amạ. {W Dayuhan 3.14}. Pangunang lunas, pangunahịng lunas.
lumunas {DT01}.
lunasan {DB10}.
nakalulunas {J/DT?}.
panlunas {J}.

lundạg. {N/X} Pangngalan ∼ talọn
° lumundạg {DT01}.
° maglundạg. Naglundạg siyạ sa tuw.
mapalundạg {DT00/fg} |2| {7-3.5.1 [3*]}. Halos mapalundạg siyạ sa labis na tuw. {W Samadhi 4.3}.

° lund lundọy.{N/X} Pangngalan
° Hinatak niyạ ang lund ng lubid.
° lunduyan {N/X/lundoy?}.

° lunggat.{X} Ugat ng salita
° maglunggat {DT10}, lunggatiịn {DB10}.

° lungkọt.{N/X} Pangngalan
° Lungkọt ng puso. Ngunit sa kagandahang itọ, nababasa pa rin niyạ ang lungkọt sa mukhạ ni Nimfa. {W Suyuan 5.2}.
° malungkọt {DT00/fs}. Nalungkọt si Apo Dakkel. {W Prutas 3.4}.
° ikalungkọt. Ikinalulungkọt namin na hind kamị makadadalọ sa salu-salo.
° kalungkutan, pagkakalungkọt {N}= Trauer, Schmerz, Traurigkeit.
° malungkọt {J}.

° lungsọd, lunsọd.{N/X} Pangngalan
° panlungsọd, panlunsọd. Pagpapaunlạd na panlunsọd.

[lunod]. {X} Ugat ng salita
° lunurin {DB10} |1|. Dikdikịn kitạ sa lusọng o lunurin kitạ sa ilog? {W Unggoy 15}.
malunod {DT00/fg?DB00/ft, DB10/ft|fg} |4| {7-3.1 [2*]}. Hind ko kasị malaman kung siyạ'y kumakantạ lang o nalulunod na. {W Simo 3}. Nalunod ko ang relọ.
magpakalunod {DT01/fg|fn} |1| {7-8.4}. Kahit mahapd ang iyọng katawạn ay hinayaan mong magpakalunod ul sa iyọng kamunduhạn. {W Rosas 3.17}.
° → kanluran.

° lunọk. {N/X} Pangngalan
Kanyạng ininọm ang gamọt sa isạng lunọk.
lumunọk {DT10}.
lunukịn {DB10}. Wal siyạng nagaw kund lunukịn ang mga pangyayari upang mabigyạn nilạ ng magandạng kinabukasan ang kanilạng dalawạng anạk. {W Arrivederci 3.3}.

° [lunsạd].{X} Ugat ng salita
lumunsạd {DT01}.
maglunsạd, ilunsạd {V.}.
lunsarạn {DB10}. Lunsarạn itọ ng pagtatagp ng mga karanasang nagkakaibạ-ibạ ng mga mamamayạn. {W Plano 3.25}.

° lunt, luntian. {N,J/Ch} Tsino ≈ bẹrde

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan lu - lun  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   lup - luz   Pahinang pamagat na Filipino   Ugnika