Talasalitaan ki - kl

° kibịt.{N/X} Pangngalan
Kibịt ng balikatbalikat.

kib |11|. {N/X} Pangngalan
|walang, hindi … ↔ (11)|
walạng kib {U.L N} |2|. Si Inạ'y walạng kib. {W Dayuhan 3.10}.
hind kumib {DT00}. Hind rin kumikib si Inạ. {W Uhaw 3.12}.
magsawalạng-kib {DT00} |3|. Mas minamabuti ng mga may-ari ng tindahan na magbigạy at magsawalạng-kib na lamang. {W Nanyang 7.10}.
pagsasawalạng-kib {ND} |2|. Magtatakạ ka marahil sa sulat kong itọ pagkatapos ng matagạl kong pagsasawalạng-kib. {W Arrivederci 3.9}.
° kawalạng-kib {N}.
hind palakib {U}. Si Inạ ay hind palakib. {W Uhaw 3.3}.

kidlạt. {N/X} Pangngalan
Daịg pa ang tinamaan ng kidlạt. {W Nanyang 21.9}.
kumidlạt {V00/f0} |0|. Kumidlạt at kumulọg na.

° kikil.{N/X} Pangngalan
:: Pampatalas ng kahoy o metạl.
° mangikil {DT00}. Nangingikil o kayạ'y nambabalasubas. {W Nanyang 7.10}.
° kumikil, magkikil, kikilin {D..}. Kikilin mo ang dulo.

kilabot. {N/X} Pangngalan
kilabutan {DB00/ft} |1|. Kinilabutan siyạ, pero hind siyạ kumaripas ng takbọ. {W Nanyang 12.12}.

[kilala] |100|. {X} Ugat ng salita
kilalạ {U} |20|. Nueva Ecija, na noọ'y kilalạ bilang graneria o bangạn ng bigạs ng bansạ. {W Daluyong 2.1}. Mga akd ng mga kilalạng manunulat na "marunong" gumamit ng wika. {W Liwayway 3.5}. Kilalạ ko siyạ.
magkilala {DT00/fr} |1|. Hind man kamị lubọs na nagkilala. {W Estranghera 3.11}.
kilalanin {DB00/ft, DB001/ft|P-L} |10|. Nagịng isạng kagalang-galang na institusyon ang Liwaywạy at kinilala bilang babasahịn sa mga Paaralạng Bayan. {W Liwayway 3.5}. Kinilala nilạng wikạng pambans ang lahạt ng nabanggịt na tungkulin. {W Plano 3.36}.
makilala (1) {DB10/ft|fg} {7-3.5.1} |(1, 2) ↔ 12|. Doọn ko nakilala ang isạng lalạking may katandaạn na. {W Damaso 4.5}.
makilala (2) {DB10/ft|fg}. Sa kaunạ-unahang pagkakataọn ay ganạp kong nakilala ang lungkọt ni Inạ. {W Dayuhan 3.13}.
magpakilala {DT00/fh?fg, DT10/fh|ft} {7-4.1 (7)} |5|. Dalị-dalị siyạng lumipạd patungo sa grupo ng mga pabo at nagpakilala bilang kauri ng mga itọ. {W Äsop 3.2.1}. Malimit nagpapakilala ng kagalakan ang ngit.
ipakilala {DB11/ft|fh=fg|fp} |5|. Ipinakilala akọ ni A Chuan sa kanyạ. {W Nanyang 21.19}.
maipakilala {DB10} |1|. Hind mo naipakilala sa 'kin kung sino ang nagpamana sa 'yọ. {W Naglaho 3.4}.
pagkikilala {N?ND}. Nagịng simul iyọn ng kanilạng pagkikilala. {W Naglaho 3.6}.
pagpapakilala {ND} |5|. Mul sa "Pagpapakilala" ni Rogelio Sikat sa Magandạ Pa ang Daigdịg. {W Daluyong 2.15}. "Akọ si Pocoy," pagpapakilala nito sa sarili. {W Samadhi 4.2}.
kakilala {N}. Mukhạng matagạl niyạ nang kakilala si Tan Sua. {W Nanyang 11.2}.
° kilalạng-kilalạ {U/&&}. Kilalạng-kilalạ ang artịstong iyọn.
° pagkakakilanlạn {U, N?}. Ang lahạt ng mga karanasạng itọ ay nagbigạy linaw at katiyakạn sa ating natatanging pagkakakilanlạn bilang mga tao, bilang mga Kristiyano, bilang mga Pilipino, bilang isạng bans. {W Katesismo 3.31}.

° kilạw.{X} Ugat ng salita
kilawịn {DB}.
kinilạw, kilawịn {N}.

° kilay.{N/X} Pangngalan

° kilịg.{N/X} Pangngalan
mangilịg {DT00}.
kumilịg {DT00}.
kiligịn {DT00/fs|fc} !!.

° [kilik].{X} Ugat ng salita
tangkilik.
tạngkilikạn.
tangkilikin. Tangkilikin natin ang Sariling Atin. Tangkilikin ang sariling industriyạ.

° kililịng, kulilịng.{N/X} Pangngalan
kililịng, pangkililịg.

° kiling.{U/X} Pang-uri
Mariang Makiling Hugo C. Yonzon1974Kiling na ang araw sa kanluran nang sapitin ni Oden ang lungsọd. {W Anak ng Lupa 3.1}.
ikiling. Ikiniling niyạ ang kanyạng katawạn.
makiling {J}.
pagkiling {N/G}.
may-kiling, may-kinikilingan {J}.
walạng-kinikilingan {J}.
Makiling {N/Na}.
Mariang Makiling.

° [kilit].{X} Ugat ng salita
makilit {DT00/fs?DB10/fp}. Nakikilit akọ.
kumilit {DT10}, kilitiịn {DB10}.
magkilitạn {DT00}.

° kilo.{_/Gr} Griyego
kilo, kilogramo (1 kg = 1000 g).
kilometro (1 km = 1000 m).
kilowạt (1 kW = 1000 W).
kilowạt-oras (1 kWh = 1000 Wh = 3 600 000 Ws).

° kilos.{N/X} Pangngalan
° Nahahalina niyạ ang lahạt dahil sa kanyạng kilos.
° kilos-bata {N/Tb}.
° kumilos {DT00, DT01} |14|. Parang bata siyạ kung kumilos. ° Huwạg kang kumilos na parang bata. ° Dapat kang kumilos nang parang maginoọ. ° Ayạw siyạng kumilos sa bagay na iyạn.
° kilusin {DB}.
° ikilos {DB10/fp|fa}. Ikilos mo ang iyọng kanang kamạy.
° makakilos {DT10}. Nakakilos lamang akọ nang katagpuin ni Inạ ang aking matạ. {W Dayuhan 3.17}.
° pakilusin {DB10}.
° pagkilos {ND}. Ang pagkilos ng pulịs.
° di-pagkilos {ND}.
° kilusạn {N}. Kilusạng Mayo Uno (KMU).. ° Kilusạn-pampook {N.U}. Kilusạn-pambayan {N.U}.
Kilosbayan {N/Tb}.

° kim.{U} Pang-uri
° mangim {DT00/fy}.
° kakimiạn {N}.

° kimikạ.{N/Gr/Es} Griyego

° kimkịm.{U/X} Pang-uri
° Kimkịm niyạ ang pera. ° Kayạ may kimkịm siyạng sam ng loọb at madalạs na bubulọng-bulọng. {W Nanyang 7.4}.
° magkimkịm ng sam ng loọb {DT}.

° kimona.{N/Jp} Hapon

kinạkay.
° [kinabang].{X} Ugat ng salita
° makinabang {DT11/fg|ft|fs} |4|. Nakinabang siyạ ng isạng libong piso sa bilihang iyọn. ° Ang pandiwang nasa pokus na tagatanggap ay tumutuon sa tao o bagay na nakikinabang sa resulta ng kilos na isinasaad ng pandiwa {W Aganan 3.4.4}.
° pakinabang {N?ND}.
 Kasi sabi nila wala raw pakinabang sa 'min. {W Piso 3.5}
pakinabangan {DT00/fa, DT10}. Anumạng bagay na maaaring pakinabangan. {W Anak ng Lupa 3.3}.
mapakikinabangan, mapapakinabangan {J?J/V./F}. Kung mabubulọk lang ang pagkain at hind mapapakinabangan, mabuti pang ipamigạy. {W Angela 3.4}.
kapaki-pakinabang {J}. Sa kapaki-pakinabang na dahilạn. Kapaki-pakinabang para sa atin na ipagbilị ang mga baboy ngayọn sapagkạt babab ang halagạ nito.

° kinạng.{N/X} Pangngalan
Kinạng ng sutl.
kuminạng {DT00}.
makinạng {J}. Makinạng ang brilyạnte at bituịn.

[kinịg] (1). {X} Ugat ng salita ≠ dinịg.
makinịg {DT00} |15|. Tahimik siyạng nakikinịg at bihirang umimịk. {W Nanyang 11.2}. Mga nakikinịg.
pakikinịg {ND}.
pakinịg {N}.
 pakinggạn {DB10/pakinig+an} |7|. ° Bakit ayaw mong pakinggạn ang aking sinasabi? Hind man lang nilạ akọ pinakinggạn at para masabi ko sana kung anọ ang totoọ. {W Estranghera 3.5}.
° tagapagkinịg {N}.

[kinịg] (2). {X} Ugat ng salita
manginịg {DT00} |10|. Manginginịg ang aking buọng katawạn. {W Madaling Araw 3.2}.
panginginịg {ND}. Panginginịg ng boses. .

° kinis.{N/X} Pangngalan
makinis. Makinis ang kutis.

° kintạb.{N/X} Pangngalan Tingin / Ilaw.
Kintạb ng mesa.
mangintạb {DT00}. Nakatakịp sa balikat ang maitịm at nangingintạb na mahabang buhọk. {W Nanyang 21.14}.
makintạb {J}. Nagpapahingạ ang duwẹnde sa isạng buwịg ng mga makintạb na bunga ng puno. {W Samadhi 4.2}.

° kipot.{N/X} Pangngalan ∼ kitid
Mabilịs ang agos ng tubig sa kipot ng ilog. Ang kipot ng Gibraltạr ay nag-uugnạy sa mga dagat ng Mediteraneo at Atlantikọ.
kumipot {DT00}. Kumikipot ang daạn sa dakong dulo.
magpakipot {DT}.
magpakipot (2) {DT}. Hind namạn akọ nagpapakipot … {W Madaling Araw 3.8}= Ich gab nicht vor, dass ich das nicht wollte.
pakiputin {DB10/fa|fi}.
makipot {J}. Makipot ang daạn. Lumaya ang isipan at damdamin ng mga Pilipino mul sa makipot at malupịt na mga dogmạ at doktrina ng mga Espanyọl. {W PanAm 3.1}.

° kirọt.{N/X} Pangngalan
Kirọt na aking sugat.

° kisamẹ.{N/Es} Espanyol
:: Pantakịp sa itaạs na bahagi ng silịd.
Pinipintahạn ko ng put ang aking kisamẹ.

° kisig.{X} Ugat ng salita
kakisigan {N}.
makisig {J}. Pinong-pino ang kilos at kaanyuạn nito, isạng tunay na makisig na ginoọ! {W Nanyang 13.20}.

° kiskịs.{X} Ugat ng salita
° kiskịs.
° kumiskịs {DT00} |0|. Ang mga sangạ ng punong-kahoy ay kumikiskịs sa bintana.
° magkiskịs {DT10} |0|. Magkiskịs ng posporọ.
° kiskisịn {DB10} |0|.
° ikiskịs {DB10} |0|.
° magpakiskịs {DT10/fh|ft} |0|.
° ipakiskịs {DB10/ft|fh} |0|.
° pagkiskisịn {DB10/ft|fg} |1|. "Listak!" ang natutuwạng wika ni Bidong at pinagkiskịs [niyạ] ang dalawạng palad. {W Daluyong 15.05}.
° pagkikiskịs {ND}. Pagkikiskịs ng dalawạng bahagi.
° kiskisan {N}.
° kiskisan (2) {N}.

° kislạp.{N/X} Pangngalan Tingin / Ilaw.
Kislạp ng mga hiyạs. May kislạp ang matạ niyạ.
kumislạp {DT00}. Kumikislạp ang mga bituịn.
mangislạp {DT00}. Nangingislạp ang mga suọt niyạng hiyạs.

° [kislọt].{X} Ugat ng salita
kumislọt {DT/fa}.
mapakislọt {DB/fa}.

kita. {U/X} Pang-uri
kita {U} |0|. Kita lamang nang bahagyạ ang tabịng-dagat dahil sa ulap.
magkita {DT00} |15|. Nang pinagbawalan mo kamịng magkita't magkausap. {W Suyuan 5.1}.
makita {DB10/ft|fg} |170|. Matagal ko na rin silạng hind nakikita. {W Damaso 4.5}.
nakikita {U//DB/K}.
kita {DB//X ☺}. Kita ko siyạ kahapon.
° makitaan {DB10/ft|fg} |2| {7-3.5.1} !!. Nakitaan mo ng pagkakataọng itọ. {W Rosas 3.14}.
makakita (1) {DT10/fg|ft} |(1, 2) ↔ 14| {7-3.5.2}. Nakakita siyạ ng dalawạng magagandạng paruparọ. {W Nanyang 22.9}.
makakita (2) {DT00/fa}. Si Ammah namạ'y hind nakakakita. {W Nanyang 21.16}.
magpakita {DT10+01/fh|ft|fg} |7|. Sa kanyạ lang nagpapakita itọ ng pangịt na bahagi ng pagkatao nito. {W Karla 5.209}.
ipakita {DB10+01/ft|fh|fg} |13|. Kani-kanina lang ipinakita mo ang larawan ng girlfriend mo sa akin. {W Madaling Araw 3.11}.
° mapakita {DB10+01/ft|fh|fg} |0| {7-4.2}.
maipakita {DB10+01/ft|fh|fg} |8|. Upang maipakita sa kanila ang aking pagtutol sa kanilạng paghihigpịt. {W Estranghera 3.1}.
makipạgkita {DT01/fg|fr} |2| {7-9.1}. Para magpuntạ sa tindahan at makipạgkita kay A Chuan. {W Nanyang 22.11}.
pagkikita {ND} |10|. Napadalạs ang pagkikịta nilạ ni Isha. {W Nanyang 13.10}.
° pagpapakita {ND} |0|.
° pakikipạgkita {ND} |2|. Mas mahalagạ sa kanyạ ang pakikipạgkita sa dalaga. {W Nanyang 13.10}.
° kitang-kita {U/&&} |6|. Kitang-kita ni Regina nang ilabạs ni Jaime ang ulo sa bintana ng awto. {W Naglaho 3.21}.

° kita (2).{N/X} Substantiv - Pangngalan
° Sampụng libong piso ang kita niyạ.
° kumita {DT00/fa, DT10/fa|fp}. Marami na rin akọng nagaw upang kumita. {W Material Girl 3.5}.
° kitain. Magkano ang iyọng kinikita?

kitạ. {HT/21I} Panghalip na panao {8-4.5 (2)}
 ko ka kitạ. Mahạl kitạ. Minamahạl kitạ. At sak kitạ hahatakin palabạs. {W Äsop 3.1.2}.

° kitang (Scatophagus argus).{N/X} Pangngalan
:: ….

° kitid.{X} Ugat ng salita kipot
makitid. Makitid ang mesa.

° KKKKatipunan.

° klase.{N/Es} Espanyol
klase (1). Primera-klaseng bigạs itọ.
klase (2) {N} (uri). Wal akọng nakikitang ganyạng klase ng aso.
klase (3) {N}. Mayroọn akọng klase mamayạng hapon.
kaklase {N}.

° klik.{N/En} Ingles kaltịs
magklik {DT00}. Sa horror films ay nagklik (siyạ) gaya sa Malikmatạ at Spirit of the Glass. .

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan ki - kl  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   ko - kr   Pahinang pamagat na Filipino   Ugnika