Talasalitaan kas - ke

kasạl. {N/Es} Espanyol |casar|
ikasạl {DB00/ft[fg]} |7|. Nang ikasạl si Isha ay pinadalhạn pa niyạ ng imbitasyọn si Tan Sua. {W Nanyang 13.29}.
magpakasạl {DT00+01/fh=fg1|fg2} |9|. ° Nang makauw na ang dalaga sa Lipa nagpakasạl itọ kay Mariano Luz. {W Pag-ibig ni Rizal 3.4}. ° Napilitang magpakasạl sa isạng babaing Bombay si Fernando. {W Angela 3.17}. Silạ'y nagpakasạl ni Josephine sa loọb ng kulungan. {W Pag-ibig ni Rizal 3.11}.
° ipakasạl {DB11} |2|.

° kasalukuyan.{N,J/ka+salukoy+an} Pangngalan
° Kasalukuyang naninirahan si Jose sa Maynila. Isạng restauwrạn na wala na sa kasalukuyan. {W Regine 3.2}.
° kasalukuyan, [pangkasalukuyan] {N, U} Gr {6-6}.

kasị |60|. {K} Pangatnig ∼ dahil
kasị {K/HT} |35|. Palatanọng kasị si Joe at si Nimfa namạ'y naghahanap nang makakausap ukol sa kanyạng mga sinusulat. {W Suyuan 3.5}. {13A-452 Σ}
kasị {K/ HT } |10|. Parang naintindihạn nga niyạng sinabi ko, kasị ngumiti siyạ. {W Piso 3.6}.
kasị {K?A}. Matigạs kasị ang ulo mo. {W Pag-unawa 3.5}.

° kasiyạ, kasya → siyạ (3).

° kaskạs.{J/X} Pang-uri
Yelong kaskạs.
kaskasịn {DB10}.
pangkaskạs {N}.

° Kastila.{N/Es, J/Es} Espanyol |Castilla| Espanyọl

° kastịlyo.{N/Es} Espanyol

° kasukasuạn.{N/kasu+&&+an} Pangngalan
° Masakịt ang aking mga kasukasuạn. ° Sakịt ng kasukasuạn (rayuma). ° Halamang-gamọt sa lạban sa sakịt ng kasukasuạn: . Kalatsụtsi. Luya. Sambong. Yerba buena.

° katag.{N/X} Pangngalan
° katag {N}. Ilạn lamang katag ang sinabi niya.
° katag (2) Gr.

° katạm.{N/X} Pangngalan
:: Ginagamit na pampakinis ng kahoy.
magkatạm, katamịn {V.}. Katamịn mong mabuti ang tablạ.
pinagkatamạn {N//DB}. Mga pinagkatamạn ang ginagamit nilạng panggatong.

° katạs.{N/X} Pangngalan

° katawạn.{X?/N} Pangngalan
Malusọg na katawạn.
kumatawạn {DT01}.
katawanịn {DB10}.
kinatawạn {N//DB/A}. Kinatawạn ng Unang Purọk ng Cebụ.
pangangatawạn {N}.
pangkatawạn {J}. Kasiyahang pangkatawạn.
Mga Bahagi ng Katawan.
ulo.
utak.
bao ng ulo.
noọ.
pilipisạn.
mukh .
matạ.
ilong.
kulangot.
bibịg.
labi.
dila.
gilagid.
pangạ.
lalamunan.
pisgnị.
tainga.
tutuli.
bosyo.
balikat.
dibdịb.
tadyạng.
puso.
baga.
suso.
tiyạn.
sikmura.
pusọn.
pusod.
puke.
lapạy.
atạy.
pantọg.
apdọ.
batọ.
pantọg.
baywạng.
balakạng.
pig.
puwịt.

bisig.
siko.
kamạy.
palad.
kamaọ.
galạnggalangạn.
daliri.
kukọ.
paạ.
hita.
tuhod.
bint.
sakong.
bubọng ng paạ.
bukungbukong.
talampakan.
lipạk.

butọ.
utak sa butọ.
kasukasuạn.
litid.
kalamnạn.

kutis.
kulubọt.
biloy.
buhọk.
balahibo.
gumị.

dug.
[kulani.
nẹrbiyọ.
daluyan.

Mga karamdaman.

° katay.{N/X} Pangngalan
magkatay {DT10}. Nagkatay silạ ng baboy.
katayin {DB10}.

° kath.{N/X} Pangngalan
mangath, kumath, kathaịn {V.}.
mangangath {DB10}.
kathạng-buhay, kathambuhay {N/Cd}.

° kati.{N/X} Pangngalan (// taog)
kati (2) {N}.
sa kati, nasa kati {MA N}. Nasa kati silạ kung dumaạn ang bagyọ.
kumati {DT00}.

° katị.{N/X} Pangngalan
Katị ng balạt. Katị ng kamạy.
makatị {J}. Makatị ang sugat.

° katig.{N/X} Pangngalan
Walang katig ang maliịt na bangk.

° katitịng. {J/X ? X/titịng}
katitịng {J, N}. Wal kahit katitịng na alinlangan.

° katọk.{N/X} Pangngalan
Hind nilạ narinịg ang katọk sa pint. May katọk iyạn sa ulo.

° katre [ka:.trɛ].
{N/Es} Espanyol |catre| (≠ kama)

° katwirantuwịd

° kawad.{N/X} Pangngalan alambre
Kawad ng teleponọ.

° kawal.{N/X} Pangngalan

° kawali.{N/X} Pangngalan

° kawan.{N/X} Pangngalan
… pinagpupuyatạn sa gabị ang kanilạng kawan. {Luc. 2:8}.

° kawạy.{N/X} Pangngalan
kumawạy {DT01/fa|fb}. Kumawạy sa akin sinạ Ahia at Fely. {W Nanyang 22.29}.

° kawayan (Bambusa).{N/X} Pangngalan

° kawịng.{N/X} Pangngalan
Kawịng walạng-patịd. .
magkawịng, ikawịng, pagkawingịn {V.}.
magkakawịng {J}.
kawịng-kawịng {N/&&, J/&&}. Kawịng-kawịng ng mga pangyayari. .

° kawit.{N/X} Pangngalan

kay, kinạ {TK.Y/Ta} Pananda {4-3.1}
 sa + si  → kay |250|.  sa + silạ  → kinạ |12|
Tumingịn si Ada kay Cris. {W Bulaklak 8.6}. Umamot ka ng gulay kinạ Bayani. {W Ulan 20.7}. ° Nagpaalam na akọ kinạ Ahia at Fely. {W Nanyang 22.29}.

kay (1). {K} Pangatnig
kay {K}. Hind ko agạd ibinigạy sa kanyạ ang inihand kong tirạng kanin at ulam. Kay nakausap ko siyạ at nasagọt ang mga tanọng ko. {W Angela 3.8}. Deshalb konnte ich mich mit ihr unterhalten und sie konnte mir antworten.
kayạ't {K} |80|. Kayạ't ipinagluto ka niyạ ng pinakamahusay na kapẹ. {W Nanyang 13.25}.
kung kay, kung kayạ't {K K} |5 + (15)|. Nag-uulạn nang nakalipas na mga araw kung kayạ't mataạs ang tubig sa ilog. {W Ulan 20.23}.
kay ng {K A} |15|. Kay ng sa panahọn ng paghihimagsik, piniling gamitin ni Andres Bonifacio ang Tagalog bilang opisyạl na wika ng Katipunan. {W Plano 3.10}.

kay (2). {A/HT} Pang-abay ∼ bak ∼ yata
kay {A/HT} Saạn p kay akọ makakakuha ng puso ng saging? {W Gubat 3.4}. Anọ kay ang mahiwagang bagay na iyọn? {W Samadhi 4.3}.
kay ngạ, kay palạ {M(A A)}. Kay palạ malungkọt si Nene. {W Ulan 20.14}. Kay ng ipinakulot na lamang niya ang buhok ko. {W Daluyong 15.40}.
… o kayạ {K A} |30|. Pisong tinapay o kay pisong ice tubig. {W Piso 3.5}.

kaya. {N/X} Pangngalan
kaya {N}. Kaya ko iyạn.
kaya {U}. At kaya ka nagrerebẹlde? {W Estranghera 3.5}.
kaya {AH/N} {9-6.1.2}. Hind na natin kayang gumalạw pa ng kahit isạng pulgada man lang. {W Madaling Araw 3.2}. Iyạn ang hind ko kayang gawịn. {W Daluyong 15.20}.
° kayahin {DB10} |1|.
makaya {DB10}. Hind ka mapapahiy, kung makakaya ko rin lamang. {W Daluyong 15.07}.
kakayahạn {N}. Ang kanyạng kakayahạn sa panunulat.
° kawalạng-kaya {N}. Naalịs siyạ sa trabaho dahil sa kanyạng kawalạng-kaya.
° kayang-kaya {U/&&}. Sama-sama kayang-kaya.
° may-kaya {U}. May-kaya siyạ sa paggaw niyạn.
° walạng-kaya {U}.

kayọ |70|. {HT/2M} Panghalip na panao
kayọ {HT/2M} Kumain na kayọ. {W Sabong 8.10}.
po kayọ {A/HT HT/2M}. Kayọ po, Reyna, dito po kayọ ang pinakamagandạng babae. {W Busilak 3.8}.

° [kayod].{X} Ugat ng salita Pagdurog
kumayod, kayurin {V.}. Kinayod niyạ ang pintạ sa sahịg. Kayurin mo ang niyọg.
makapagkayod {DT00}. Sino pa ang aarug sa kanilạ kapạg matand na silạ at hindị na makapagkayod? {W Rosas 4.21}.
kayurạn, pangkayod {N}.

kaysạ |30|. {O X/kay?} Pang-ukol {10A-201}
kaysạ {O: P-T ↔ P-O(O P-N)} Mas mahalagạ kaysạ gint ang pagbabalịk-loọb ng anạk. {W Nanyang 22.25}. (pagbabalik-loobginto) Si Juạn ay matangkạd kaysạ kay Pedro. (si Juansi Pedro.)
kaysạ {O: P-T ↔ P-O(O P-K)} Higịt na mas magandạ si Busịlak kaysạ inyọ. {W Busilak 3.8}. (si Busilakkayo)
kaysạ {O: P-P ↔ P-O(O A)}. Mas kabighạ-bighani ang suọt kaysạ karaniwan. {W Nanyang 11.6}. (mas kabigha-bighanikaraniwan)
kaysạ {O: S-… ↔ P-O(O S-…)}. Mas malalim ang isạng sibilisasyọn kung may interaksiyọn dito, kaysạ kung ang sibilisasyọng itọ'y huhulaạn lamang sa pamamagitan ng … {W Salazar 1996 1.3.4}. (kung may interaksyonkung ang sibilasasyon …)
kaysạ sa {O TK: P-K ↔ P-O(O P-K)}. Nakita ng mga Tagalog ang kanilạng wika at kultura bilang nakatataạs kaysạ sa ibạ. {W Plano 3.37}. (kanilang wikawika ng iba)
 kaysa ng kaysạ sa {O TK: P-W ↔ P-O(O P-K)}. Siguradong dọble ang kinain niyạ kaysạ sa akin. {W Sabong 8.11}. (kinain niyakinain ko) Gumagamit [silạ] ng bituịn sa pagtukoy ng mas mahabang panahọn kaysạ sa araw o buwạn. {W Ambrosio 2006 2.41}. (ng bituinaraw o buwan)
kaysạ {K} Mas mabuti na iyọn kaysạ ang tiyạn namạn namin ang magdusa. {W Material Girl 3.6}.

° kayumanggị.{J, N} Pang-uri
:: {J} Kulay kapẹ, karaniwang tumutukoy sa kutis ng balạt.
:: {N} Katutubong Filipino.

° [kẹmbot].
{X} Ugat ng salita
kumẹmbot, kembutạn, ikẹmbot:: Bahagyạng igiling ang baywạng at puwịt, karaniwang upang mang-akit.

° kẹndeng.
{./Es} Espanyol |candil|
kumẹndeng, kẹndengạn, ikẹndeng:: Eksaheradong paggalạw ng baywạng sa paglakad, lalo na ng mga babae.
Sa may ilog nagpuntạ, pakẹndeng-kẹndeng ang lakad nilạ. {Tatlong Bibe}.

° kẹndi.{N/En} Ingles

° keso.{N/Es} Espanyol
kesong put.
keso-de-bola {N}.

° kẹsyo.{D/Ch} Intsik
Hind raw siyạ makasasama sa atin; kẹsyo wal siyạng panahọn.

° kẹtsup.{N/My/En} Malay
° ….

° keyk.{N/En} Ingles

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan kas - ke  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   ki   Pahinang pamagat na Filipino   Ugnika