Talasalitaan hip - ho

° hipag.{N/Ch} Intsik
hipag {N} (≠ bayạw) {5-2.3} :: Babaeng asawa ng kapatịd o babaeng kapatịd ng asawa.

° hipo.{X} Ugat ng salita
hipuin. Hinipo niyạ ang kaldero upang malaman kung mainit pa.

° hipon (Crangon vulgaris).{N/X} Pangngalan

° hirạm.{U/X} Pang-uri utang
° Hirạm na aklạt.
° humirạm {DT10} |0|. Humirạm akọ ng aklạt.
° hiramịn {DB10} |3|. Hiramịn mo sa kanyạ ang bola.
° hiramạn {DB20}. Hiniramạn namin siyạ ng mga aklạt.
° ihirạm {DB20/fp|ft|fg} |0|. Ihirạm mo akọ ng kutsịlyo sa kapitbahay. ° Umalịs si Kuya upang ihirạm akọ ng damịt.
° maihirạm {DB20/fp|ft|fg} {8-3.3}.
° magpahirạm{DT10, DT11/fh|ft|fg} |0|. Magpahirạm ka ng aklạt sa akin.
° pahiramịn {DB20/fg|fh|ft} |0|. Maaari mo ba akọng pahiramịn ng bisikleta mo?
° ipahirạm{DB11/ft|fh|fp} |0|. Ipahirạm mo ng sa akin ang lapis mo.
° pahirạm {DB10} |0|. Pahirạm ng akọ ng lạpis mo.
° pahirạm {N}. Maaari ko bang gamitin ang mga pahirạm ng ibạ?

° hirang.{N/X} Pangngalan
manghirang {DT}, humirang {DT}, hirangin {DB10}.
hinirang {J/DB/A}. Lupang hinirang.
mahirang {DB00}. Siyạ ang nahirang na Embahadọr.

hirap. {N/X} Pangngalan
maghirap {DT00/fy|fs} |7|. Ngunit bakit ganitọ naghihirap ang loọb ko? {W Material Girl 3.11} .
mahirapan {DT01/fy|fs} |12| {7-3.6}. Nahirapan kamị ni Tan Sua sa pagbukạs sa dalawạng pint. {W Nanyang 14.1}.
magpahirap {DT00/fh, DT00+01/fh|fg} |3|. Environment na lalong magpapahirap sa pagpapatanggạp ng Filipino bilang wika ng pagtuturo. {W Cao 2013 3.7}.
pahirapan {DB10/ft|fh=fg} |2|. A Chuan, mahạl ko, huwạg mo na akọng pahirapan pa! {W Nanyang 22.14}.
° magpakahirap {DT00} |0| {7-8.4}.
° pagpapakahirap {ND}.
kahirapan {N} |10|. Sari-saring kahirapan ang nagugunịgunị namin. {W Lunsod 3.14}.
mahirap {U} |18|. Mahirap unawain. Mahirap daw ang humanap ng pera. {W Piso 3.4}.

° [hiso].{X} Ugat ng salita
maghiso {DT00}.
hisuin {DB10}.
panghiso {N}.

° hita.{N/X} Pangngalan
Matab ang hita kaysạ bint.

° hithịt, hitịt.{X} Ugat ng salita
humithịt, humitịt. Kasabạy ng paghitịt ay naglakạd-lakạd siyạ sa salas … {W Naglaho 3.1}.

° hito (Clarias batrachus / macrocephalus).{N/X} Pangngalan
:: Isdạng tubig-tabạng na nakatirạ sa mga ilog, lawa at mga palayan. Binibilịng buhạy ang hito.

° hitsura.{N/Es} Espanyol |hechura| any
May makintạb na pulạ itọng kasuotạn at may katandaạn na rin ang hitsura. {W Samadhi 4.2}.

° hiwa.{N/X} Pangngalan Pagdurog
hiwa (1) {N}.
hiwa (2) {N} (gayat).
humiwa, hiwain. Hiniwa mo ang pigsạ.

° hiwaga.{N/X} Pangngalan ∼ himal
mahiwagaan {DT01/fs|fc} |2| {7-3.6}. Nagtakạ at nahiwagaan si Samadhi sa duwẹnde.
kahiwagaan {N}.
mahiwaga {J}. Mahiwagang krimen. Mawal nang mahiwaga.

° [hiwalay].{X/walay} Ugat ng salita ∼ bukọd
° hiwalạy {J} |3|. Hiwalạy silạ ng silịd. {W Dayuhan 3.5}.
° humiwalay {DT01}.
° maghiwalạy {DT00/fr} !! |6|. Naghiwalạy ang mag-asawa.
° hiwalayan {DB10}. Hiniwalayan ni Juạn ang kanyang asawa.
° ihiwalay {DB11/fx|fa|fx} |1|. Damdamin ang pinakamahirap ihiwalay sa kakanyahạn ng wika at kultura. {W Salazar 1996 1.2.5}.
° magpahiwalạy {DT00+02/fh|fr|fr} !! |0|.
° magkahiwalạy {DT00} {7-8.1 (2)} |0|.
° paghihiwalạy {ND}.
° magkahiwalạy {U} |4|. Dalawạng magkahiwalạy na usapịn. {W Almario 2007 3.3}.
° hiwạ-hiwalạy {U}.

° [hiwatig].{X} Ugat ng salita
° mahiwatigan {DB10}. ° Nahiwatigan kong hind ko siyạ mapagbabago ng isip.
° pahiwatig {N}.
 ° Wal namạng pahiẉtig na siyạ'y nandaya. ° Ang mga masusuyo mong paghalịk … ay tila pahiwatig ng pag-ibig na hind mo puwedeng sabihin. {W Madaling Araw 3.9}.
° magpahiwatig {DT/fg|ft} |6|. Ang lahạt ay nagpapahiwatig ng makataong pagkakaugnạy-ugnạy ng mga kultura. {W Salazar 1996 2.2.11}. ° May mga taong nagpapahiwatig ng pagtitiwala sa sarili. ° Nagpapahiwatig ng karamdamdam ang lagnạt.
° nagpapahiwatig {U/DT/K}.
° ipahiwạtig {DB}.
° pahiwatịg {U}. Pahiwatịg na pahintulot.

hiy. {N/X} Pangngalan
° hiy {N} |1|.
mahiy {DT00/fy} |10|. Nahihiy kang tumingịn sa kanyạ. {W Rosas 4.27}.
makahiy {DT00/fy} <-kaka-> |2|. Kung magsusumbọng siyạ'y nakakahiy lang! {W Nanyang 11.15}.
mapahiy {DT00/fy?DB00/ft} |3| {7-3.5.1 [2*]}. At isạ pa, napahiy yata akọ. {W Piso 3.4} .
kahihiyạn {N} |4|. Anọng kahihiyạn na namạn ang ginaw n'yọ ng huanpo na iyạn sa tabịng-ilog? {W Nanyang 22.22}.
° makahiy {N} (Mimosa pudica).
° pagkapahiy {N}. Dahil sa awa at pagkapahiy ko sa aking sarili. {W Piso 3.5}.
° mahihiyain, mahiyain {U}. Mahiyain si Ana sa mga hind kakilala.
nakahihiy {U}.

° hiyạs.{N/Es} Espanyol
Mamahalịn ang suọt niyạng hiyạs.
Hiyạs ng panitikạn.

Mga Hiyas.
galạng.
hikaw.
kuwintas. pulseras.
singsịng.

° hiyạw.{N/X} Pangngalan
humiyạw {DT00, DT01}. Humiyạw siyạ sa sakịt.
hiyawạn, paghiyawạn {DB10/fb|fa}.

° h [hoʔ], [ho:]{D/EC} Pang-abay
….

° họpya.{N/Ch} Intsik
:: .

° hototay.{N/Ch} Intsik
:: Intsịk na sopas na may karnẹ na manọk, gulay, at itlọg.

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan hip - ho  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   hu   Pahinang pamagat ni Filipino   Ugnika