Talasalitaan him - hin

° himagas. {N/X} Pangngalan
:: Matamịs na kinakain pagkatapos ng karaniwang pagkain.
himagasin {DB10}.
panghimagas {N,J}.

° himagsịk.{X} Ugat ng salita
° himagsikan. Himagsikang Pilipino (1896-1901).
° maghimagsịk. Naghimagsịk ang mga mamamayạn laban sa pamahalaạn.

° himal.{N/X} Pangngalan
maghimal. Nagkaroọn ang reyna ng salamịng naghihimal.

° himas.{X} Ugat ng salita
himasin. Himasin nang dahan-dahan ang tandạng na isasabọng. "…", sabi ni Nanay habang hinihimas ang aking ulo. {W Mumo 3.6}.

° himaymạy.{N/X} Pangngalan
Himaymạy ng balat. Pinung-pino ang himaymạy ng pịnya.

° himbịng.{X} Ugat ng salita
mahimbịng {DT00} {7-3.5.1[2*]}.
kahimbingan {N}.
mahimbịng {J}. Mahimbịng na tulog.

° himig.{N/X} Pangngalan

° himod.{X} Ugat ng salita
humimod {DT.}.
himurin {DB10}. Hinihimod ng pusa ang gatas. Hinihimod ng aso ang pinggạn.
himuran {DB.}.

° himok.{X} Ugat ng salita
humimok {DT.}.
himukin {DB10/fp|fa}. Pagkainọm sa tubig, hinimok niyạng kumain ang pasyẹnte. {W Nanyang 12.28}.
mahimok {DB10/fp|fa}. Nahimok namin siyạng magpakabuti.

° himpapawịd.{N} Pangngalan
Maraming ibon akọng natatanạw sa himpapawịd.
panghimpapawịd. Sasakyạng panghimpapawịd. Hukbọng-panghimpapawịd.

° himpịl.{N/X} Pangngalan
Sa biglạng himpịl ay naiwasan ang sakun.
humimpịl. Bawal humimpịl sa kahabaan ng kalsada.
himpilan {N}. Himpilan ng tren. Himpilan ng pulịs.

° hina.{X} Ugat ng salita
° humina, manghina {DT00}. Nanghina ang kanyạng katawạn dahil sa labis na pagpupuyạt.
° magpahina {DT01}. May mga gamọt na nagpapahina sa puso.
° hinaan, panghinaan {DB10}. Hinaan mo ang iyọng boses. Pinanghinaan ngloọb si Kuya nang makakita ng dug.
° kahinaan {N}. Kahinaan ng mga buto ng sanggọl.
° mahina {U}. Magsalit nang mahina.
° mahina ang loọb {U}. Mahina ang loọb ng lalaking sasailalim sa pagsusulit.
° mahinahon {U}. "…", mahinahong sabi ni Juạn.

° hinanakịtsakịt.
° hinang.{N/X} Pangngalan
Mahina ang hinang.
maghinang {DT10}, ihinang {DB20}. Naghinang siyạ ang naputol na bakal. Ihinang mo akọ ng ganitọng sukat na rehas.

° hinạw.{X} Ugat ng salita
manghinạw {DT00/fa}.
maghinạw {DT10/fa|fp}. Maghinạw ka ng kamạy bago kumain.
hinawạn {DB10/fp|fa, DB20/fp|fa|fm?fl} {8-2.3}. Hinawạn mo ang kamạy bago kumain.
panghinawạn {DB20/fm?fl|fp|fa}. Pinanghinawạn ko ng madumịng paạ ang tubig.
hinawan {N}.

° hinay.{X} Ugat ng salita
hinay-hinay {J}. Maliịt ang sahod kung hinay-hinay ang trabaho.

° hinayangsayang.
hind |1200|. {A/LM} Pang-abay {5A-221 (1)}
hind {A:  L }. Hind umuw sa kanilạng bahay sa Tondo para magpahingạ si Nanay. {W Angela 3.5}.
hind {A: GTT  L }. Hind akọ maaaring magpapasok ng kahit sino. {W Busilak 3.12}.
hind {A: GTW  L }. Hind niyạ napigilang umiyak. {W Unawa 3.8}.
hind {A: GTT HP} |35|. Hind itọ nagtanọng. {W Arrivederci 3.10}.
hind {A:  GTT  HP} |2|. Hind na mauulit itọ {W Rosas 3.17}.
hind na, hindi na [hɪn'dɪʔ nʌ, hɪn'di:.nʌ] {A A/HT} {9-4.1.1}. Mul ngayọn, hind na puwede ang “puwede na”. {W Aquino 2010 3.11}.
hind pa, hindi pa [hɪn'dɪʔ pʌ, hɪn'di:.pʌ] {A A/HT}. Halos hind pa tapos magsalit si Tong ay inanod na ng alon si Ulạng pabalịk sa karagatan. {W Gubat 3.37}.
huwạg {../X/hindi}.
 huwạg {AH/DN: D/W} {9-6.1.3}. Huwạg po ninyọ akọng iwan! {W Angela 3.11}. Huwạg kayọng mabahala mga anạk. {W Äsop 2}. A Song, huwạg kang makialạm! {W Nanyang 11.8}.
huwạg {AH/DN: D/H}. Huwạg na huwạg makikialạm sa usapịn ng matatand ang mga bata. {W Nanyang 11.9}.
huwạg {A//AH}. Huwạg!

° hindọt.{X} Ugat ng salita
:: Taạs-babạng paggalạw ng baywạng sa pagtatalik.
maghindutạn {DT00}.

hing- {x} Panlapi
hing- (1) Panlapi ng pangngalan. kahinatnạn |ka+hing+dating+an| (dating ◊)   hintuturo

° hingạ  .{X} Ugat ng salita
humingạ {DT00}. Humingạ ka nang malalim.
hiningạ {N?N/DB10/A}. … kasabạy ng pagpapakawal ng isạng malalim na hiningạ. {W Laruang Krus 3.3}.
° pahingạ {N}.
 Nakapagpapasikịp sa pahingạ niyạ ang kanyạng sipọn. Pahingạ sa tanghali. Araw na pahingạ.
magpahingạ {DT00} |20|. Sa di-kalayuang ilog ay namataạn n'ya kaagạd si Buwaya na nagpapahingạ. {W Gubat 3.3}.
makipạgpahingạ {DT00/pa}. Upang akọ ay makapạgpahingạ muna. .
pahingahan {N}. Ang pahingahan ay may isạng malalim na languyan at isạng mababaw na languyan para sa bata..

° hinggịl sa.{O MA} Pang-ukol
Pag-uusap hinggịl sa kung anọ-anọng bagay. {W Daluyong 15.11}.

[hing]. {X} Ugat ng salita ∼ hilịng
manghing {DT10/fg|ft, DT11/fg|ft|fp} |5|. Mịnsan nanghihingị kamị ng limos sa kanilạ. {W Girl 3.3}.
huming {DT10, DT11} |15|. ° Huming akọ ng pera kay Tatay. Nais ko sanang huming ng paumanhịn sa mga nagaw ko sa'yọ noọn. {W Suyuan 5.6}.
° hingạn {DB20} |1|. Hiningạn siyạ ni S. ng maraming pera. Hingạn mo siyạ ng aklạt para sa akin.
° ihing {DB20/fp|fg|ft} |2|. Ihing mo akọ sa kanyạ ng librọ. Ihing mo akọ ng tubig.
° mahing {DB10} |2|. Dito nakalagạy ang mga tirạng pagkain na nahihing niyạ. {W Angela 3.1}.
makapanghing {DT10/fg|ft, DT/fg|ft|fp} |1| {7-3.4}.). Naku po, Sir, siyạ 'yong batang gusgusịn at laging idinadahilạn na may sakịt ang nanay niyạ para makapanghing lamang sa amin ng pagkain. {W Angela 3.6}.
° pahing {D10/ft, DB10/fp|ft} |2| {8-9.3}. {W Nanyang 12.27}.
° Pahing (ng) ng.
° pahing {N}.

° hinlalakịlakị.

° hinlalato.{N} Pangngalan

° hinọg.{J/X} Pang-uri
hilạw, mura   -   manibalạng   -   hinọg   -   bulọk

[hintạy]. {X} Ugat ng salita
maghintạy {DT00/fg, DT01/fg|ft?fp, DT10/fg|ft?fp} | ng/sa : ng : sa ↔ 14:7:5|. Naghihintạy si Inạ sa pintọ ng silịd ni Amạ. {W Dayuhan 3.14}. Naghintạy si Apọ Dakkel sa ibạ pang mga prutas. {W Prutas 3.4}. Maghihintạy na lang ng pag-ulạn bago simulạn ang pagtatanịm. {W Ambrosio 2006 2.35}.
Hintạy, Intạy, Antạy, Hantạy! {DT//X ? M} . Hintạy! Sasama akọ!
hintayịn {DB10/ft?fp|fg} |20|. Hihintayịn ko po siyạ. {W Anak ng Lupa 3.6}. Hinintạy ko ang sagọt niyạ. {W Nanyang 7.8}.
antayịn {DB10/ft?fp|fg} |1|. Inaantay na akọ ang bumasag sa katahimikan. {W Pagbabalik 3.19}.
Teka! = Hintạy ka! Teka muna.

° hint.{N/X} Pangngalan
Walạng hint ang ulạn sa buọng maghapon.
hintuan. Nasa ikawalạng kạnto mul dito ang hintuan ng bus.
pampahint {N} (preno).

° [hintulot]tulot.
° hintuturoturo.

° hinuha.{N/X} Pangngalan
Hind nagkabula ang kanyạng hinuha.
hinuhain {DB10}. Anọ ang hinihinuha mo sa sinasabi niyạ?
mahinuha {DB10}. Nang marinịg kong sinabi ni Lim Kui na "Gustọ namạn niyạ, at nagbayad akọ" ay sak ko nahinuha kung anọ talagạ ng nangyayari. {W Nanyang 11.15}.K sagte "Ich mag sie und ich habe bezahlt.", folgerte ich, was wirklich geschah.
paghihinuha {N/G}. Natutuw ang lahạt sa kanyạng paghihinuha.

° [hinuhod].{X} Ugat ng salita
pumahinuhod {DT10}.
pagpapahinuhod {NV}.

° hinukọkukọ.

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan him - hin  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   hip - ho   Pahinang pamagat na Filipino   Ugnika