Talasalitaan do - dy

° doktọr, doktora.{N/La/Es} Latin
° magsadoktọr {DT01} {8-7.1}. Nagsadoktọr ang Kuya sa paggamọt sa maysakịt.

doọn, roọndito.
° dragọn.{N/Gr/.} Griyego |drakos|.
Hayop ng mga Huang-ti ng Tsina (Emperador) ang dragọn.

° duda.{N/X} Pangngalan
° Wal akọng duda sa tunay niyạng layunin.
° magduda {DT01/fa|fp}. "Nagdududa ka sa 'kin?" tanọng ni Cris. {W Bulaklak 8.5}
° maduda {J}. Maduda ang kuwẹnto niyạ.

° dug.{N/X} Pangngalan
Anọ ang uri ng dug mo?
duguạn. Duguạn ang kamạy na may sugat.
dinuguạn.

° dugtọng.{N/X} Pangngalan dagdạg
Dugtọng sa ospitạl.
magdugtọng {DB10}.
idugtọng {DB10}. "…", dugtọng niyạ.
pandugtọng {N}. Pandugtọng ng tubo.

° dukit.{N/X} Pangngalan
magdukit (magsalsạl) {DT}.

° dula, dul.{N/X} Pangngalan
dulaan.
madula {J}.

° dulạs.{X} Ugat ng salita
mapadulạs {DB00/fp?DT00/fa} {8-3.5.1}. Napadulạs akọ nang habulin ko ang pusa.
kadulasạn {DB10/fc|fa}. Kinadulasạn ng kalsada ang ulạn.
padulasạn {N}. Ginawạng padulasạn ang nakahilig na kahoy.
madulạs {J}. Madulạs ang daạn pagkatapos ng ulạn. Madulạs ang sabọn.

° dulo.{N/X} Pangngalan
Sa dulo ng daạng itọ.

° dulot.{N/X} Pangngalan
° Tinanggạp niyạ ang dulot naming tulong.
° magdulot {DT11/fg|ft|fp} |8|. Si Maria ang nagdụlot ng pagkain sa kanilạ.
° idulot {DB11/ft|fg|fp}. Idulot mo sa panauhin natin ang aking inihandạng pampalamịg.
° dulutan {DB20/fp|ft|fg}. Dulutan mo siyạ ng pagkain.
° dulot (2) {U}.
 ° … -ng/na dulot ng … {N.L U TW N}. Sakịt na dulot ng bakteryang C. t. { UPD tetano}. … dahil sa kirọt na dulot ng pagkawasạk ng puso. {W Damaso 4.6}.
° magdulot {DT10} |9|. Hind nilạ alạm, na ang kanilạng paghihigpịt ay nagdudulot ng pagrerebelde ng anạk. {W Estranghera 3.6}. Lunas sa lungkọt kong ikạw ang nagdulot! {W Kung saan ka naroon 3.2}. {3-1 [12b]}
dulutan {DB20/fb|fa|fp}. Dinulutan niyạ ng maraming hirap ang kanyang̣ mga magulang.
idulot {DB11}. Kung gabị ay hinahanap ko ang kaaliwang idinudulot ng isạng amạng nagssalaysạy … {W Uhaw 3.5}.

° dumị.{N/X} Pangngalan
° Kitang-kita ang dumị sa kapaligirạn.
° dumihạn {DB10/fl|fa}. Huwạg mong dumihạn ang iyọng baro sa pagluluto.
° marumihạn {DT00/fs, DT01/fs|fc} {8-3.5.1 [3*]}. Marurumihạn lang tayo, magagasgạs at masusugatan", sabi ni Duryạn {W Prutas 3.3}.
° marumị {J}.
  Marumịng lahạt ang mga pinggạn.
pagkamarumị {N}.

° dungaw.){X} Ugat ng salita
° dumungaw {DT00, DT01}. Dumungaw sa bintana ang Lola.
° dungawin {DB10}. Dungawin mo ang nagaaway na aso.
° durungawạn {N}.
° panungawan {N}.

° dungis{N/X} Pangngalan
° dungis (1) {N}. May dungis ka sa mukh. ° Kumot na may dungis. {W Damaso 4.6}.
° dungis (2) {N}. Walạng dungis ang kanyạng pangalan.
° dumungis {DT01/fa|fp?fb}. Dumungis sa karangalan ng kanyạng angkạn.
° dungisan {DB10/fp?fb|fa}. Huwạg mong dungisan ang kanyạng pagkatao.

° dunong.{N/X} Pangngalan
Hind matutumbasạn ng salap ang dunong.
karunungan {N}. Mataạs na karunungan.
marunong {J}. Isạng marunong na tao.
marunong {J V} |7|. Marunong siyạng sumulat. Marunong ka rin naman palang gumayak sa tamang oras. {W Karla 5.203}
marunong ng {J P-C} |3|. Kailangang marunong ng wika ng mga Indio ang sinumang magtutungong misyonero sa kapuluan. {W Dasal 3.3}

° duọng.{N/X} Pangngalan
dumuọng {DT00}.
pagduọng {N/G}.
daungan, duungan {N}.
duungạn, daungạn {N}.

° dupọk.{X?N} Pangngalan
marupọk {J}. Marupọk na ang hawakạn ng bạsket. Totoọng marupọk ang sapot ng gagambạ.

° dur.{N/X} Pangngalan
dumur {DT10}. Dumur ng dug.
dumạn, dumaạn {DB10}.

° duro.{N/X} Pangngalan
Dumugọ ang duro ng karayom.
duruin. Dinuro ko ng aspilị ang mapa upang ipakita ang aming pupuntahạn.

° [durog].{X} Ugat ng salita
magdurog, durugin. Dinurog ang mga batọ ng pisọn.
durọg {J}. Durọg na salamịn.
madurugịn {J}.

Pagdurog.
dikdịk.
durog.
gayat.
giling.
gupịt.
hiwa.
kaskạs.
kayod.
kiskịs, kuskọs.
kudkọd.
pitpịt.
putol.
tadtạd.

° dusa.{N/X} Pangngalan
Kung mịnsan pun ng dusa ang buhay.
parusa {N}.
 parusahan {DB10/fb|fa}. Ikạw ang aking paparusahan. Paparusahan kitạ. Ayạw mo nang maparusahan pang mul. {W Rosas 3.22}.
kaparusahạn {N}.

° duwạg.{N/X} Pangngalan
duwạg. Ayạw ko sa lalaking duwạg.

° duwẹnde.{N/Es} Espanyol
Dumaratịng ang duwẹnde gabị-gabị.

° duyan.{N/X} Pangngalan
Natutulog sa duyan ang sanggọl.
magduyan. Gustọ magduyan ng bata.

° dyip, dyipni, diyip, jeep, jeepney.{N/Eu} Amerikano |GP| = General Purpose = |jeep|

Wikang Filipino - Wakas ng Talasalitaan do - dyi  
16 Marso 2019

Simula ng pahina   Pahinang pamagat ni Filipino   Ugnika