U W Y

[ugnạy] {X} |50|.
makaugnạy {DT01} |1|. Mahigpịt na nakaugnạy ang bituịn kay Hesụs at kay Bịrheng Maria. {W Ambrosio 2006 2.58}
makipạg-ugnayan {DT00, DT01} |2|. Minsạn, nakipạg-ugnayan kamị sa bangk ng mga magulang ni Melody. {W Angela 3.20}
pakikipạg-ugnayan {ND}. Buhay na pakikipạg-ugnayan ng tao sa kapuw tao. {W Cao 2013 3.31}
ukol {O/X} |20|.
ukol sa {O TK} |10|. Librọng isinalin sa sariling wika ukol sa kultura o lipunang ibig aniban. {W Salazar 1.3.3}
pag-ukulan {DB10/ft|fg} |4|. Isạ itọng usapịn na kailangan pang pag-ukulan ng pansịn. {W Cao 2013 3.32}
ulạn {N/X}.
ulạn {N} |18|. Nabas ng ulạn ang bestida ni Isha. {W Nanyang 13.13}
umulạn {D00} |3|. Kapạg nagsimul nang umulạn. {W Ambrosio 2006 2.37}
ul {A/X} ≈ mulị.
ul {A/HT} |30|. Maglalar ul kamị sa malakịng bahay. {W Mumo 4.3} Ba't hind ka na lang ul humanap ng ibạ? {W Rosas 4.22}
isauli {DB10/ft|fg} |6|. Inisauli ko ang napulot kay Ang Taoke. {W Nanyang 7.6}
ulit {N/X} |17| ≈ mul ≈ ul.
ulit {N} |2|. Ilạng ulit na ilulubọg sa ilog ang kaluluwạ. {W Ambrosio}
ulit {A/KN} {9-5.3} |10|. Nang magsalit ulit si Buwaya. {W Gubat 3.6}
-um- {x} Panlapi.
-um- (1) {7-1.3} Gitlapi ng pandiwang payak.
una {UB/Es} |una| = isạ   |primero| = una.
una {UB} |110|. Mul sa unang araw ng kaniyang panunungkulan. {W Cao 2007 3.22}
pangunahịn {U} |20|. Mul sa pangunahịng kalsada. {W Nanyang 21.13}
paunạ {U} |1|. Paunạng salit. "…," paunạ ni Cris. {W Bulaklak 8.6}
[unlạd] {X}.
paunlarịn {DB10/fg|fh} |6|. Malaya ang taong baguhin o paunlarịn ang kaniyạng wika. {W Plano 3.32}
[unt] {X} |80|.
kaunt {U} |34|. Umalịs akọ ng Kinaway na bitbịt ang ilạng damịt at kauntịng pera. {W Damaso 3.3} {13A-4311}
nang kaunt {T0 A//U} |(8)|. Pagkatapos ayusin nang kaunt ang buhọk. {W Nanyang 12.14}
untị-unt {A/&&} |33|. Untị-unt akọng ibinalịk sa isạng nakaraạn. {W Angela 3.12}
upang {N/X} |230|.
upang {K: D/W}. At sak pa lamang akọ aalịs dito sa lupa upang ibalita sa aming kaharian. {W Samadhi 3.3}
upang {13-4.2.2 (2)}. Kailangan ko ang lapis mo upang isulat ko. ⇒ Kailangan ko ang lapis mo na panulat ko.
[up] {X}.
maup {DT00/fg} |14|. Maup po kayọ!
up {DT//X} |3|. "Up ka," utos ko sa kanyạ. {W Piso 3.2}
umup {DT00/fg, DT01/fg|fn} |12|. Umup si Oden sa harạp ng isạng kainan. {W Anak ng Lupa 3.5}
makaup {DT00} |18|. Kạpwa silạ nakaup nang tuwịd. {W Nanyang 13.13}
nakaup {U//DT/N} |(15)|. Nakaup si Reina sa gilid ng kanyạng higaạn. {W Unawa 3.1}
paupuịn {DB10/fh|fg} |4|. Sa unang upuan niyạ itọ pinaup. {W Prutas 3.4}
kaupuạn {DB10/f?|fg} <-uu-> |1| {7-7.2}. Tumay si Regina buhat sa kinauupuạng malambọt na sopa. {W Naglaho 3.1}
[usap] {N/X} |140|.
mag-usap {DT00/fg?fr} |15|. Bak namạn puwedeng mag-usap muna tayo kahit sandal. {W Suyuan 5.6}
makapạg-usap {DT00/fg?fr} |1| {7-3.4)}. Di man kamị nakapạg-uusap alạm kong masayạ din siyạ. {W Material Girl 3.9}
pag-usapan {DB10/ft|fg} |20| {7-5.2 [2*]}. Parang ayaw ni Bayaning pag-usapan pa si Goyo. {W Ulan 20.25}
makipag-usap {DT01/fg|fr} |3| {7-9.1 [1*]}. Nakikipag-usap sa kanyạ ang babaeng nakaitịm sa wikang katutubong may halong Espanyọl. {W Nanyang 11.2}
makiusap {DT11/fg|ft|fp} |2| {7-9.1 [2*]}. Nakiusap ka sa iyọng mga amo na perahin na lang nilạ ang araw ng Biyẹrnes. {W Rosas 4.6}
kausap {N} |40|.
kausap {N} |(10)|. Wari niyạ'y siyạ ang kausap ng inạ sa tul. {W Suyuan 5.14}
kausapin {DB10/ft|fg} |(18)|. Bayad mo lang 'yon dahil kinausap mo s'ya! {W Gubat 3.4}
makausap {DB10/ft|fg} |(10)| {7-3.5.1 [1*]}. Nakausap mo na ba ang mga rosas? {W Rosas 3.15} Puwede ko bang makausap si A.?
pakiusap |7| {N}.
pakiusap {N, DB//X} |(6)|. Pakiusap lang, Mama, … {W Suyuan 3.9} "Tulungan mo kamị ng anạk ko, Edwin," pakiusap ni Melody. {W Angela 3.23}
pakiusapan {DB20/fp|fg|ft} |(1)|. Pinakiusapan pa ng ating pambansạng bayani ang kanyạng mga magulang na siyạ ay makipaglibịng. {W Pag-ibig ni Rizal 3.7}
[uw] {X} |120|.
umuw {DT00, DT01, DT10} |40|. Umuw ka na at magpahingạ. {W Nanyang 13.14}
uw {DT//X ☺}. Uw na tayo!
iuw {DB10/ft|fg, DB11/ft|fg|fn} |4|. Dinalạ niyạ ang butọ upang iuw sa kanyạng tirahan. {W Aesop 3.3.1}
mauwị {DT01/fg|fn} |12| {7-3.5.1 [3*]}. Nauw sa bul ang pangarap na yumaman. {W Nanyang 12.4}
pauw {U} |20|. Pauw na akọ ng bahay nang may mapạnsin akọ. {P-P=P-U} {W Piso 3.1} Sak alạm mo namạng nag-iipon akọ pauwịng Masbate e, sa Kinaway pa. {W Damaso 3.7}
wal {OD/X} |600| {10-4}.
wal {OD} |{OD}, {U}, {N} ↔ 500|. Dahil walạng anạk ang mga itọ. {W Tiya Margie 3.5}
wal na, wala na [vʌ'lʌʔ nʌ, vʌ'la:.nʌ] {OD A/HT} |(50)| {9-4.1.1}. Wal na tayong magagaw. {W Bulaklak 8.7}
wal pa, wala pa [vʌ'lʌʔ pʌ, vʌ'la:.pʌ] {OD A/HT} |(20)| {9-4.1.1}. Kuwarẹnta y sịngko anyọs na pero wal pang asawa. {W Nanyang 12.43}
wal {U?N}. Ang lunggat ang nagtatanịm ng binh mul sa wal. {W Almario 2006 16.34}
wal (0) {UB}.
wal {U: P-P=P-U}. Wal sinạ lolo at lola ngayọn. {W Pang-unawa 3.2}. Mahạl, na-miss mo ba akọ noọng wal akọ dito? {W Simo 3.1} Wal rito ang karanasang pambans. {W Salazar 1996 2.1.3}
mawal {DT00/fy} |30|. Nawal na ang kanyạng antọk. {W Karla 5.201}
nawal, nawawal {U//DT/N, U//DT/K}. Para maibalịk ang nawalạng paningịn. {W Nanyang 21.11}
mawalạn {DT10/fy|ft} |15| {7-3.6}. Halos mawalạn ng pag-asa sa kinabukasan. {W Nanyang 12.2}
magpawal {DT00+10/fh|fg} |4| (7-4.1 (7)). Nagpawal ul ng isạng mahabang buntọng-hiningạ si A Chuan. {W Nanyang 21.19}
walọ {UB/X, N} {9-2.8}.
walọ (8), labịng-walo (18), walumpụ't walọ (88), walọng daạn (800).
ikawalọ (ika-8), pangwalọ {UB, N}.
wari {N/X} |20|.
wari {N} |4|. Ang totoọ, sa wari ni Oden. {W Anak ng Lupa 3.3} Wari niyạ'y siyạ ang kausap ng inạ sa tul. {W Suyuan 5.14}
wari {A/LM} |15| {9-5.2 (5)}. Waring humintọ ang kanyạng paghingạ. {W Naglaho 3.20}
yaọnitọ.
yunitọ.

24. Aug. 2020